بانگه‌وا‌زبه‌ مه‌به‌ستی رێزگرتن له‌ رۆژی جیهانیی زمانی زگماکی
پێنج شەممە, 16 شوبات 2012 11:42





وڵاتی ئێران له‌ خه‌ڵکێک به‌ میللییه‌ت وزمانی جۆراوجۆره‌وه‌ پێک هاتوه‌. به‌لام به‌ داخه‌وه‌ میللییه‌ته‌کان و قه‌ومییه‌ته ‌نافارسه‌کانی ئه‌م ولاته‌ له‌گه‌ڵ سته‌م و هه‌لاواردنی جۆراوجۆری نه‌ته‌وه‌یی و زمانی به‌ره‌وڕوون. مافی خویندن له‌ قوتابخانه‌کانی ئێراندا ته‌نیا به‌ یه‌ک زمان(زمانی فارسی) هه‌یه‌ و به‌ میلیۆن منداڵانی میللییه‌ت و قه‌ومییه‌ته‌کانی دیکه‌ له‌ مافی خویندن به‌ زمانی زگماکیی خۆیان بێبه‌شن و هیچ جۆره‌ ئیمکانێک به‌ مه‌به‌ستی پاراستن و په‌ره‌پیدانی زمانی زگماکی  له‌ لایه‌ن ده‌سه‌ڵاتدارانه‌وه‌ به‌ ئاخێوه‌رانی ئه‌و زمانانه‌  ره‌وا نه‌بینراوه‌. جگه‌ له‌مه‌ش هه‌وڵ و تێکۆشانی تێکۆشه‌رانی ئه‌و میللییه‌ت و قه‌ومییه‌تانه‌ی ئێران‌ له‌ پێناوی به‌ ره‌سمی ناسرانی مافه‌ نه‌ته‌وه‌یی، زمانی و کولتوورییه‌کانیان و یه‌ک له‌وان خوێندن به‌ زمانی زگماکی،  له‌ ساڵی 1304ه‌وه‌ تا ئێستا له‌گه‌ڵ وڵامنه‌دانه‌وه‌ و ته‌نانه‌ت له‌ گه‌ڵ هه‌ڕه‌شه‌ و سه‌رکوتی دامه‌زراوه‌ ئه‌منییه‌تی و سه‌رکوتکه‌ره‌کان به‌ڕه‌وڕوو بووه‌.
21ی فێورییه‌(2ی ڕه‌شه‌ممه‌)، رۆژی جیهانیی زمانی زگماکییه‌. ئه‌م رۆژه‌ ده‌توانێ ببێته‌ ده‌رفه‌تێکی گونجاو  بۆ ئه‌وه‌ی هه‌موو خه‌باتگێڕان و  ئازادیخوازانی ئێرانی له‌ هه‌ر نه‌ته‌وه‌ و زمانێک، که‌ خوێندن به‌ زمانی زگماکی و بایه‌خدان به‌ زمانه‌کانی میللییه‌ت و قه‌ومییه‌ته‌ جۆراوجۆره‌کانی پێکهێنه‌ری خه‌ڵکی ئێران به‌ مافێکی ره‌وا ده‌زانن، هه‌ڵمه‌تێکی هاوبه‌ش و به‌ کۆمه‌ڵ به‌ داکۆکی له‌ ماف و داخوازه‌ نه‌ته‌وه‌یی و زمانییه‌ زه‌وتکراو و سه‌رکوتکراوه‌کانی هاونیشتمانیان، وه‌ڕێ بخه‌ن.
ئێمه‌ له‌ به‌ره‌به‌ری رۆژی جیهانیی زمانی زگماکیدا،  حیزب و رێکخراوه‌کان، که‌سایه‌تییه‌کان و چالاکانی ئێرانیی لایه‌نگری مافه‌ نه‌ته‌وه‌یی، زمانی و فه‌رهه‌نگییه‌کانی میللییه‌ته‌ سته‌ملێکراوه‌کانی ئێران له‌ نیوخۆ و ده‌ره‌وه‌ی وڵات بۆ کار و هه‌نگاوی هاوبه‌ش له‌م رۆژه‌دا بانگه‌واز ده‌که‌ین. ئێمه‌ بۆ به‌ڕێوه‌چوونی هه‌رچی  کاریگه‌رتری رۆژی جیهانیی زمانی زگماکی له‌ ئێران دا پێشنیار ده‌که‌ین:
1.    داوا له‌ راگه‌یه‌نه‌ گشتییه‌ فارسیزمانه‌کان  و راگه‌یه‌نه‌کانی سه‌ر به‌ نه‌ته‌وه‌ و قه‌ومیه‌ته‌کانی پێکهێنه‌ری ئێران ده‌که‌ین له‌ رۆژانی پێشتر و به‌ تایبه‌تی له‌ رۆژی 21ی فێوریه‌ دا، به‌رنامه‌ و بابه‌تگه‌لی تایبه‌ت له‌ باره‌ی‌ داکۆکی و گرنگیدان به‌ پاراستن و په‌ره‌پێدانی زمانه‌کانی میللییه‌ته‌کان و قه‌ومییه‌ته‌کانی نێو ئێران، بڵاو بکه‌نه‌وه‌ و پرس و داخوازه‌کانی هاونیشتمانانی خۆیان له‌و پێوه‌ندییه‌دا به‌ ئاگاداریی بیروڕای گشتی بگه‌یه‌نن.
2.    هاونیشتمانانی بێبه‌ش له‌ خوێندن و نووسین به‌ زمانی زگماکی، له‌ رۆژی دووی ڕه‌شه‌مه‌ دا،   ئه‌وه‌ندی ده‌گونجی به‌ جلوبه‌رگی نه‌ته‌وه‌یی و ناوچه‌یی خۆیان بچنه‌  قوتابخانه‌ و شوێنی کاری خۆیان،  و به‌ زمانی زگماکی قسه‌ بکه‌ن.
3.    له‌ به‌ره‌به‌ری رۆژی جیهانیی زمانی زگماکی و له‌و رۆژه‌ دا، کۆڕ و کۆبوونه‌وه‌ی که‌لتووری به‌ مه‌به‌ستی رێز گرتن له‌م رۆژه‌ و ئاشنا کردنی تاکه‌کانی کۆمه‌ڵ له‌ گه‌ڵ مافه‌ نه‌ته‌وه‌یی، زمانی و کولتوورییه‌کانی نه‌ته‌وه‌ و قه‌ومه‌جیاوازه‌کان و ده‌رکردنی به‌یاننامه‌ و بڕیارنامه‌ی گونجاو له‌ گه‌ڵ ویست و داخوازه‌کانی پێکهاته‌ نه‌ته‌وه‌یی و زمانییه‌کانی ئێران پێک بێنن.
4.    هه‌ر ده‌ستپێشخه‌ری و هه‌نگاوێک که‌ رێژیمی کۆماری ئیسلامی ناچار به‌ پاشه‌کشه و پێداچوونه‌وه‌ی سیاسه‌ته‌ فه‌رهه‌نگییه‌کانی و هه‌ڵگرتنی کۆسپه‌کانی له‌ پێوه‌ندی له‌ گه‌ڵ به‌ ره‌سمی ناسینی مافی خوێندن به‌ زمانه‌کانی نه‌ته‌وه‌ و قه‌ومه‌ جیاوازه‌کانی ئێراندا بکا، به‌ کارێکی باش ده‌زانین.
به‌ هیوای به‌شداریی به‌رین و گشتیی هاونیشتمانانی ئێرانی له‌ ده‌ره‌وه‌ و ژووره‌وه‌ی وڵات له‌و هه‌ره‌وه‌زه‌‌ دا و به‌ ئاواتی سه‌رکه‌وتنی خه‌باتی خه‌ڵکی ئێران له‌ پێناوی کۆتاییهێنان به‌ سته‌م و هه‌ڵاواردنی دینی، نه‌ته‌وه‌یی، قه‌ومی، زمانی و ره‌گه‌زی دژی خه‌ڵکی  ئێران.

تکایه‌ له‌رێگای ئه‌م ئادره‌سمایله‌ پشتیوانیی خۆتان له‌م بانگه‌وازه‌ رابگه‌یه‌نن ( له‌ کاتی راگه‌یاندنی پشتیوانیدا، میللییه‌ت و زمان، جۆری چالاکیی خۆتان و ئه‌و وڵاته‌ی لێی ده‌ژین، بنووسن):
      ئەم پۆستە ئەلیکترۆنیە لەلایەن ئامێرئ سپامەوەیە. جاڤاسکریپت دەبێت چلاک بکەی بۆ بینینی, you need JavaScript enabled to view it
لیستی یه‌که‌می پشتیوانانی بانگه‌واز

حیزب ، ریکخراو ، کۆمه‌ڵه‌ ، ئه‌نجومه‌ن و راگه‌یه‌نه‌کان:
حیزبی دیموکراتی کوردستان
به‌ره‌ی یه‌کگرتووی به‌لووچستان
حیزبی خه‌ڵکی به‌لووچستان
ناوه‌ندی توێژینه‌وه‌کانی به‌لووچستان
کۆمه‌ڵه‌ی زه‌حمه‌تکێشانی کوردستان
پارتی ئازادیی کوردستان
یه‌کێتی دیموکراتی کوردستان( ئێران)
سازمانی خه‌باتی کوردستانی ئێران
رێکخراوی خه‌ڵکی کورمانج(کوردانی باکووری خوراسان)
کۆمارخوازانی ئیران له‌ له‌نده‌ن(ئینگیلستان)
جنبش فدرال دموکرات آذربایجان( بزووتنه‌وه‌ی فیدراڵی دیموکراتی ئازه‌ربایجان)
ئه‌نجومه‌نی فه‌رهه‌نگیی کۆمه‌ڵه‌ی یارسان له‌ ده‌ره‌وه‌ی وڵات
ده‌سته‌ی نووسه‌رانی سایتی ئازه‌ربایجان – بڵاوکراوه‌ی ئه‌نترنیتیی دیموکراته‌کانی ئازه‌ربایجانی ئێران
ماڵپه‌ری "کوردستانوکورد"
رۆژنامه‌ی 'كوردستان"
که‌ناڵی فه‌زایی ئاسۆسات
ته‌له‌ڤیزیۆنی کوردکاناڵ

که‌سایه‌تییه‌کان و چالاکانی سیاسی، کولتووری و...:
عه‌بدوڵلا حه‌سه‌ن زاده‌ - کوردستان
ئیسفه‌ندیار مونفه‌رید زاده‌ - سوئێد
دوکتور گولمراد مرادی-  ئالمان
هاشم که‌ریمی – بریتانیا
عه‌لی مێهرپه‌روه‌ر- سوید
کازم کردوانی
موحسین سازگارا - ئامریکا
زییا سه‌درولئه‌شرافی – کانادا
د.سیاوه‌ش عه‌بقه‌ری
یوسف عه‌زیزیی به‌نیترۆف
جه‌لال ئازه‌ری چالاکی سیاسی  -  بریتانیا
عیففه‌ت ماهباز  -  ئه‌ڵمان
د.هێمن سه‌یدی  -  بریتانیا
سیامه‌ک فه‌رید  - بلژیک
جه‌مشید ئه‌میری -بریتانیا
جه‌هانگیر حاته‌می چالاکی سیاسی و بواری مافی مرۆڤ - ئه‌ڵمان
د.عه‌بدولسه‌تتار دوشوکی- بریتانیا
عه‌لی نیدئازه‌ر - هوله‌ند
حه‌سه‌ن نایب هاشم - ئوتریش
که‌ریم عه‌بدیان- ئامریکا
ره‌حيم به‌ندوئی- بریتانیا
ناسر بوليده یی- سوئێد
موحه‌ممه‌د که‌دخودايی- بریتانیا
ئه‌فراسیاب شکوفته‌ کوردی خوراسان - بریتانیا
په‌رويز لاشاری 
حامید جه‌هانی چالاکی سیاسی 
کوێستان فتوحی چالاکی بواری ژنان -کوردستان
ئه‌نوه‌ر میر سه‌تتاری- بلژیک
جەعفەر بایەزیدی  - نۆرویژ
سیامەک حەیدەری رۆژنامەوان-   سوئیس
محه‌ممه‌دعه‌لي توفيقي- فرانسه
له‌یلا سه‌مه‌دی
فه‌رروخ نێعمه‌تپوور نووسه‌ر  - نۆروێژ
وشیار ئه‌حمه‌دی رۆژنامه‌نووس و وه‌رگێڕ
مه‌هین شوکروڵلاپوور - فه‌رانسه
په‌یمان مه‌هدیزاده‌ شاعیر نوروێژ
ناسر ئێرانپوور نووسه‌ر و چاوه‌دێری سیاسی - ئاڵمان
د. سیاوه‌س عه‌بقه‌ری - ئامریکا
ئاسۆ سالح رۆژنامه‌ نووس- سوئێد
جه‌مشید به‌هرامی رۆژنامه‌نووس
بێهرووز هه‌مزه‌یی به‌رپرسی ته‌له‌ڤیزیۆنی kbc   - سوید
عه‌بدوڵلا سوهرابی
شه‌هابه‌دین شێخی - ئاڵمان
عه‌لی قلیچزاده‌ له‌ کورده‌کانی خوراسان
عارف نادری رۆژنامه‌نووس  - نوروێژ
سوره‌ییا فه‌للاح- کانادا
سووسه‌ن محه‌ممه‌دخانی غه‌یاسوه‌ند رۆژنامه‌نووس
ناسری سینا، ڕۆژنامه‌وانی به‌شی کوردیی ڕادیۆی سوید
ره‌زا که‌عبی  چالاکی سیاسی
ئه‌نوه‌ر سوڵتانی لێکۆله‌ر - بریتانیا
سيامه‌ک نه‌جه‌فی
کاوه خسروی- سوید
کامران عوسمانپوور چالاکی سیاسی- ئاڵمان
عه‌لی بداغی رۆژنامه‌نووس وچالاکی سیاسی- کوردستان
سه‌حه‌ر دیناروه‌ند
کاکشار ئوره‌مار – ئاڵمان
یوسف په‌ری چالاکی سیاسی- دانمارک

سیروس مددی - روزنامه نگار - آلمان
احد واحدی - شاعر و روزنامه نگار - آلمان
محمد علی حسینی - ادبیاتشناس - آلمان
وهاب انصاری- فعال سیاسی  آلمان
بهزاد کریمی - فعال سیاسی- هلند
باریش جلالزاده - فعال سیاسی – نروژ
دکتر علی قره جه لو
  دکترصدیفه عدالتی
 هدایت سلطان زاده
محمد رضا الاردبیلی
علی رضا قزوینی زاده
حسین انورحقیقی
محمد آزادگر
 شه‌هلا مورته‌زا زادە  خوێندکار و چالاکی مافی ژنان-  کوردستانی عێراق
ژیلوان حه‌سه‌ن‌پوور -  کــورد  -  نۆروێژ  -  خوێندکار

منوچهر آتش پوش  فعال سیاسی- سوئد