ماموث ده‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ ژیان و له‌ منداڵدانی فیلدا
هەینی, 21 کانونی دووەم 2011 15:55

http://www.kurdzhin.info/up/uploads/images/kurdzhin-be2f6164c3.jpg



دوای ونبونی به‌ ملیۆنان ساڵ ، بۆجارێکیتر فیلی ونبو (ماموث) له‌سه‌ر هه‌ساره‌ی زه‌وی به‌ هه‌ولی به‌رده‌وامی زاناکان و کار کردنیان له‌سه‌ر } چاندنی خانه‌ی ده‌ستکردی ماموث له‌ هێلکه‌ی تازه‌ی پاککردنه‌وه‌ی له‌ منداڵدانێکی زیندودا بۆ له‌به‌ر گرتنه‌وه‌   
زانای یبانی ( ئه‌کیرا ئه‌ریتانی ) له‌ زانکۆی کیۆتۆی یابانی کارکردنی له‌سه‌ر دوباره‌ وه‌به‌رهێنانه‌وه‌ی ماموث و گه‌راندنه‌وه‌ی بۆژیان له‌ رێگه‌ی سک پرکردنی دوباره‌ ، رۆژنامه‌ی ''یومیری شیمبن'' ی یابانی بڵاوی کردوه‌ته‌وه‌و ده‌لێت که‌ ئه‌م زانایه‌ کار ده‌کات بۆ ئاراسته‌کردنی ئامانجه‌که‌ی ، ئه‌م پرۆژه‌یه‌ی ئیریتانی له‌م ساڵ دا ده‌ستی پێکردوه‌و بۆ چوار تا پێنج ساڵ به‌رده‌وام ده‌بێت.
وه‌ ئه‌م زانایه‌ ده‌لێت که‌ پێوستی به‌ نمونه‌ی دوساڵ هه‌یه‌ پێش ئه‌وه‌ی ده‌رزیه‌که‌ی به‌کار بێنیت، وه‌هه‌روه‌ها پێشبینی ده‌کات که‌ سکپریه‌که‌ نزیکه‌ی 600 رۆژ بخایه‌نێت ، ئیریتانی واباوه‌ر ده‌کات که‌ ئه‌گه‌ری یه‌ک سکپری زیتر هه‌یه‌ پێش ئه‌نجامی کۆتای و سه‌رکه‌وتن  ،ئه‌و وا بیر ده‌کاته‌وه‌ که‌ ئه‌مه‌ هه‌لێکی باشه‌ بۆ سه‌رکه‌وتن. پێویسته‌ ماموث سلیم له‌ ماوه‌ی 4 تا 5 ساڵ له‌ دایک بێت. 
هه‌وڵ و تێکپشانی کۆن بۆ بۆ لێکۆلینه‌وه‌ بۆ گه‌راندنه‌وه‌ی نه‌خشه‌ی ناوه‌کی له‌ ماوه‌ی خانه‌ی و ماسولکه‌ی که‌له‌ناو ماثوث دا هه‌یه‌ که‌ له‌ ناوچه‌ به‌سته‌له‌کیه‌کانی السيبرية به‌لام ئێستا فه‌شه‌لی هێناوه‌ له‌ ئه‌نجامی سه‌رمای زۆر توندا .
ده‌ست پێکردنی هه‌وڵه‌کانی ئیریتانی دوای هاوه‌ڵی جیهانی تروهیکۆ واکایاما له‌ ناوه‌راستی ''ریکن'' له‌ ساڵی 2008 که‌سه‌رکه‌وتووبو له‌ له‌به‌رگرتنه‌وه‌ی مشکێک له‌ یه‌کێکیتر دوای به‌ستنی بۆ ماوه‌ی 16 ساڵ . 
ئامانجی زاناکان بۆ له‌به‌ر گرتنه‌وه‌ی ماموث زانینی هۆکاری له‌ناوچونی ئه‌م گیاندارانه‌ و دۆزینه‌وه‌ی به‌رهه‌ڵستی ته‌واوی بکات له‌ بیابانی سیبریا ی به‌سته‌له‌ک .


وه‌رگێرانی بروا باتاسی
 
گیانله‌به‌ران - ئاژه‌ڵان
وێنە
سەیرترین مارەکانی جیهان [وێنەی+زانیاری]
ماری (بوا) داری زمروتی ئەم جۆرە مارە ژەهراوی نیە و لە دارستانە باراناوییەکانی باشووری ئەمریکا دەژیت، تا...
وێنە
ئاژەڵێکی سەیر .. ئاسکە لەسەر شێوەی مشک!!
ئاژەڵی شیفرۆتین (Chevrotain) بە زمانی فەرەنسی واتە ئاسکەی مشکی ( Mouse Deer ) بە زمانی ئینگلیزی . ناوە زانستیەکەی بریتیە...
وێنە
ماری سه‌وز!!
له‌م زه‌ویه‌دا جۆره‌ها زینده‌وه‌ر له‌ گیانله‌به‌ر و ڕووه‌ک بوونیان هه‌یه‌، تا...
وێنە
15 شێر چی ده‌که‌ن له‌به‌رده‌م 3 پیاوی ئه‌فریقی دا؟!!
وه‌ک ده‌زانین شێر یه‌کێکه‌ له‌ گیانداره‌ دڕنده‌کان که‌ هێرش ده‌کاته‌ سه‌ر مرۆڤ...
وێنە
وینه‌گه‌لێك له‌ زایمانی دووپشك.
زۆرجار له‌ژیانی ڕۆژانه‌ماندا ده‌رباره‌ی زایمانی گیانه‌وه‌ر و حه‌شه‌ره‌...
وێنە
مه‌یمونێك بێچووه‌ به‌ورێكی وه‌ك بێچووی خۆی قبول كرد...
له‌ سروشتدا هه‌ندێك جار هه‌ندێك ڕووداو دێته‌ پێشه‌وه‌ كه‌مرۆڤ ناتوانیت به‌ئاسانی بڕوای پێ...
وێنە
له‌سطین،،له‌دایک بونی مانگایه‌ک له‌ شیوه‌ی فیل!!
دونیای ئاژه‌ڵ پره‌ له‌ حاڵه‌تی سه‌یر و سه‌مه‌ره،له‌ فه‌له‌سطین مانگایه‌ک له‌دایک...
وێنە
ئه‌و بوونه‌وه‌ره‌ی شێوه‌ی له‌ شێوه‌ی هیتله‌ر ئه‌چێتا
له‌ یه‌کێک له‌ باخچه‌کانی به‌خێو کردنی بوونه‌وه‌ر له‌ ولاتی مالیزیا بوونه‌وه‌رێکی...
وێنە
بچوکترین باڵندەی جیھان
بچووکترین باڵندەی جیھان ، باڵندەی زێرین یان مێش خۆرە ((bee hun mingbird)) ناوی راستی ((mellisuga helenae)) خۆمالی وڵاتی کوبایە...
وێنە
له‌دایک بوونی که‌روێشکێکی بێ گوێچکه‌
له‌ هه‌والێکی سه‌یردا له‌ یه‌کێک له‌ رۆژنامه‌کانی یابان ئه‌وه‌ی راگه‌یاند که‌ له‌...
وێنە
دۆزینه‌وه‌ی مارێكی كوبرای نوێ
كۆمه‌ڵێك له‌ لێكۆڵه‌وه‌رانی به‌ریتانی به‌گه‌ڕان له‌ دارستانه‌كانی ئه‌فه‌ریقای باشوور توانیان جۆرێك...
وێنە
داستانێكی عاشقی و كاریگه‌ر......!!!
له‌گه‌ڵ هاتنی به‌هاری ئه‌مساڵدا ((رودان)) وه‌كو ساڵانی رابردوو دوای بڕینی ڕێگایه‌كی 13هه‌زار كیلۆمه‌تری...
وێنە
گیانه‌وه‌ره‌ مه‌مكداره‌كان...(سوچه‌ڕ)
سوچه‌ڕ (تشی)  گیانه‌وه‌رێكه‌ له‌ كاوێژكه‌ره‌ مه‌مكداره‌كان(شیرده‌ره‌كان) له‌شی به‌ به‌ تیر...
وێنە
وینه‌ی ماسیه‌ك له‌جۆری سه‌رده‌می داینه‌سوره‌كانه‌
گرۆپیك له‌ ژێرده‌ریاییه‌كان و ده‌ریاپشكنه‌ره‌كان توانیان له‌قوڵایی ئاوه‌كانی ئه‌فریقای باشوور...
وێنە
پیرترین باڵنده‌ی ده‌ریایی جیهان
باڵنده‌یه‌كی ده‌ریایی(نه‌وره‌س) مێینه‌ی  به‌ته‌مه‌ن به‌لای كه‌مه‌وه‌ ته‌مه‌نی 60ساڵ ئه‌بێت هێشتا...
وێنە
ئه‌و باڵندانه‌ی هه‌ڕه‌شه‌ی له‌ناوچونیان له‌سه‌ره‌و كه‌م ئه‌بینرین...
گۆڤاری نه‌شناڵ جوگرافی وینه‌ی زۆرجوانی له‌ باڵنده‌ ده‌گمه‌كانی جیهان كه‌ براوه‌ی پێشبڕكیی (بالنده‌...
وێنە
شاخه‌ سه‌یره‌كانی بزنێكی ئه‌فریقایی ...
وینه‌گرێكی به‌توانا له‌كاتی گه‌شت و گوزار و له‌ناوچه‌یه‌كی پارێزگاری كراو له‌ بیابانی (انگاوا له‌...
وێنە
له‌جوانترین دروستکراوه‌کانی خوای گه‌وره‌!!
ئه‌م وێنانه‌ی خواره‌وه‌ وێنه‌ی هه‌ندێک له‌و گیاندارانه‌ن که‌ ڕه‌نگه‌ خۆزگه‌ی زۆرێک له‌ ئێمه‌ بێت...
وێنە
دانانی شاشه‌ی HD بۆ ئاژه‌ڵه‌ شیرده‌ره‌کان!!!
جوتیارێکی ڕوسی گه‌شتۆته‌ ئه‌و ئه‌نجامه‌ی که‌ مانگای خۆشحاڵ ڕێژه‌ی شیردانی زیاتره‌ ،له‌به‌ر ئه‌وه‌...
وێنە
وێنه‌ی گیانداران به‌ ڕه‌نگی سپی..
هه‌ر یه‌ک له‌ گیانداران ڕه‌نگی تایبه‌ت به‌ خۆیان هه‌یه‌،،زۆرجار گیانداران ده‌بینین به‌ ڕه‌نگی جیاواز...

میوان له‌سه‌رهێڵ

کوردژین میوان له‌سه‌رهێڵه