مردنى سپى
چوار شەممە, 30 ئازار 2011 18:01


هێمن عومەر خۆشناو-شەقڵاوە
هێشتا دەکرێ بڵێم کە بەیانى دانەهاتووە، خەریکم سەیرى بارینى بەفر دەکەم وەک ئەوەى پارچە پەڕۆ بن بەسەرماندا ببارن، ئەم کڵۆ بەفرانە چەند ئاواتیانە لە رێگادا بەیەک بگەنء ژوان ببەستن، بۆنى یەکتر دەکەن، شان لە شانى یەکتر دەخشێنن، لێک زیز دەبنەوە، با دەیانهێنێء دەیانبا، بەڵام تا نەگەنە سەر زەوى ئاوێزانى یەکتر نابن. نازانم بۆ ئەو تەزووە خۆشەم بە لەشدا دەهات، پێدەچوو تازە بەفر بوو لەم ساڵدا یان خۆشم نازانم، لەشم هەمووى ختووکە دەدرێ، هەستم دنەم دەدات، گیانم دەکەوێتە خرپەو جۆش و تەزووى خۆشى تەواوى گیانم دادەگرێ.
ئەو چارەگەى دوایى شەوێ خەوم لێ هەڕما، لەخۆشى بەفر، لە سەرماى تازەو لە دیمەنى بەر تاریکایى. هێند جوان بوو نەمدەزانى کە بەیانیش دابێت دیمەنى بەفر تەواو سەرسامم دەکات، سپێدێ کە سیپاڵى سپیایەتى ڕۆژ ختووکەى داو شەو بە غەمگینى بارى تێکنا، هەستامەوە تەماشاى دیمەنى بەفر بزواندمى و بەقەد بستێک، بەفر لەسەر لق و کەدى دارەکان هەڵستابوو. تەواو دیمەنێکى سەرنج ڕاکێش بوو، شەپڵارۆخەکەم(1) دەستدایێ و بەر هەیوان و دەرگاى ماڵەوەم ماشت، کۆرە ڕێى پێش ماڵان کە بەفرى کەوتبووە سەر بە ئاستەم دەناسرایەوە، نازانم چى واى لێکرد بڕۆم پێ بە پێ حەزم دەکرد بەفرەکە بشکێنم هەنگاوەکانم زۆر لە بن یەک و بۆڕ دەهاویشتن تا هەرچى زوو رۆحى بەفر بپەستمەوە، چەند گوناحە ئەنفالء قرکردنى بەفر، کە پێى لەسەریان دادەگرى، رۆحیان دەفیچێتەوە، هەناویان دەتەقێتەوەء بە هێواشى زیندە بە عارد دەکرێن.
دونیا کش و مات، جگە لە جریوە جریوەى چۆلەکە و دمک دمکانەکانیانء قوقوى کەڵەشێر، هیچى ترم نەدەبیست، ناو بە ناویش بۆڕەى ڕەشەوڵاغێک و زەڕەى کەرێک هۆشى دەبزواندمەوە. کە پێم دادەنا وەک بڵێى نەرماییەک بپەستمەوە، پێ لە رۆحێکى شلء خاو بنێم، ئاوێکى کەم لە بنەوەى بەفر دەنگى لێوە دەهات، هەتا گەیشتمە دەرگاکە، بەفر وا چەسپاوى کردبوو ئەگەر خۆى نەکرابایەوە زەحمەت بوو لە ڕێسمە ببردرێ. بیرم کردەوە دەرگاى مزگەوت هەمیشە کراوەیە دەنا ئەو پیرەمێردە قور وەسەرە، بەخۆیى و کەم ئەندامییەکەى خۆى نەدەلوا ئاوا لەناو بەفردا بلەنگێتەوە. ئاوڕێک دەدەمە دواوە شوێنەکەم بەرزە تەواوى خانووى ئەو ماڵانە هۆدەیەک یان دوانیان ڕەشایى و دەورى کولانکەى سۆبەى دارانیان دووکەڵى لێهەڵدەستێ. لە بەرامبەر دەرگاکەى دەوەستم،  زەرداییەک بەقەد دوو بست و نیو رەنگى بەفرەکەى گۆڕیووە. گومانى ئەوە دەبەم میزى ئەو بێت، دەبێ بەم بەیانییە رشتبێتى. بێ ئەوەى دەنگ و نووزەى ببیستم لەخۆوە نازانم بۆ ئەوە دێتە خەیاڵم بە نەزمێکى غەمگینەوە سەرم نزیک دەرگاکەى دەکەمەوەء دێمە گۆ: مام پیرۆ خۆت ئامادە بکە من عیزرائیلم، هاتووم رۆحت بکێشم، سێ جاران دەڵێمەوە. هیچ وەڵامێکم نابیستم، رەنگبێ بترسێ نەوێرى نوقە بکا. چەند خولەکێک ڕادەمێنم، ناهەقى نییە بەم بەیانییە زووەو بەم سەرماو سۆڵەوە، ئاخر مەرگیش دەرگاو دووڕیانێکە دەبێ پێیدا تێپەڕین. من ڕادەچڵەکێم بەدەست خۆم نییە دەترسێم، خۆ بەفرى سەر دارقەیسییەکە چەند بە بێ دەنگىء بەبێ شەرمى تەماشام دەکا، ترس لە سپىء پاکیى بەفر، لە جریو جریووى شەڕى چۆلەکەکان تەواوى گیانم دەکەوێتە لەرزین، لە شوێنى خۆم دەگەڕێمەوە. دەچمەوە پێش ماڵ. دایکم لەبەر دەرگاوەیە، دان دەداتە مریشکەکان، سەرسام دەبێ کە من دەبینێ، شەپڵارۆخەکە لە بنمیچى دەرگاوە داندراوە، پێش ئەوەى دایکم قسە بکا دەڵێم دایە دەچم بەفرى سەربان دەماڵم.
جارێک بەفرماڵەکە بەسەر بەفرەکە دادێنم هەست دەکەم دەستم تەواو سڕ بوون خۆم ڕێک دێنم، ددانەکانم لەیەک گیرو لەپى دەستم لەیەک دەخشێنم، دادم نادا ئاوڕ بۆ دواوەم دەدەمەوە، لوولەى بۆڕییە سۆبەکە ئاگرى لێ هەڵدەستێ دەستم لەبەر تینى گەرماکە دادەنێم، تومەز لەگۆ چوون ئازاریان زیاتر دەبێ، دێمەوە ژوور لەتاو ئازارم فرمێسکم لەچاو دێنە خوار، خودایە رقى گەرمى بەفر بۆ ئاوا ساردە، رەنگى سپى بەفر بۆ وا رۆح رەشە؟! دەچمەوە بن نوێنەکەم خۆم ڕێک دێنم دواى ماوەیەک دایکم نان تێدەکات، بانگم دەکا .. من پێدەچێ لە ژوورى مام پیرۆ و لە هەیوانى مزگەوت بەم بەیانییە ترسابم ، ترسەکە تا دێ پتر دەبێ وەختە بڵێم دایە هێندێک ڕەژوو و ترس دەرکردن. نانەکەم بۆ ناخورێ، هێڵێنجم دێنێ، دایکم خۆم بە قوربان دەکا، زۆرم لەگەڵ دەکا بێ سوودە، من جگە لە ترسەکە، نیگەرانم. خۆشم نازانم نیگەرانییەکەم لە چیدایە، لە خۆوە بێتاقەتى ڕووى تێ کردووم، دڵم لێ دەدا ناتوانم هۆکارى ترس و دڕکاندنەکەشى بدرکێنم.
لە مزگەوتەوە بانگ ڕادەهێشترێ: هەڕوونە سەر قەبران مسوڵمانێک مردوە ڕەحمەتتان لێ بى. من گومانم بۆ کاکیلە دەچێ، ئەو بریندارێک بوو برینەکەى فرە سەخت بوو، خۆم دەپێچمەوە، بە کوتەکەکە پێش خۆم و ڕێگاکەم دەکوتمەوە، بەفر و سایەقەیەکى گەلێک ساردە، دەگەمە یەک دوو کەس ئەوانیش بۆ سەر قەبران دەچن. من یەکەم جارە بەبێ زانینى کەسى مردوو ملم بۆ سەر قەبران ناوە، ئەوان دێنە پێش لێیان دەپرسم، موچڕکم پێدا دێ لەرز دەمگرێ، دەترسم هۆکارى مردنەکەى من بم، لێیان دەپرسم بەچى مردووە، ئەوان دەڵێن ئەم بەیانییە کە سەربانى مزگەوتیان ماشیوە، تەماشایان کردووە لەش ساردو سڕ لەسەر جێگایەکەى بۆ تا هەتایە دڵى وەستاوە، دڵم دەخێورێتەوە، قەرەمى دەستء پێیانم دەشکێ، لە شوێنى خۆم لەناو بەفرەکە لەسەر چیچکان دادەنیشم، ئەوان بەرەو قەبرستان دەچن، منیش لێیان رادەمێنم، لە نێوان منء ئەواندا دونیایەک خەیاڵ هەیە، ئەوان یەک یەک ء دوو دوو دەرۆن، لەنێوان منء قەبرستاندا لەپێش چاوء خەیاڵمدا دونیایەکى سپى، رۆحى مام پیرۆ سوور سوور دێتء دەچێ، سوورێک تامى مردنء رەنگى مردنى لە بەفرێکى سپیدا لەخۆدا هەڵگرتووە. بەفرێک بۆنى سپى مردنێکى سپى لە هەناوى زەوییەکى سوورء رەشدا هێناوە. هەموو ئەو شەپلارۆخء بەفرماڵانەى بە زەویماندا هێنان، مردنێکى سپى وەک بەفریان ختووکەدا.


کاوانیان-شەقڵاوە
سەرەتاى زستانى 2008

 
ئه‌ده‌ب و هونه‌ر
وێنە
زانیاری ده‌رباره‌ی ئۆسکاری ئه‌مساڵ
ئه‌مساڵ یادی 85 ساڵه‌ی خه‌ڵاتی ئۆسکاره‌، که‌ خه‌ڵاتێکی جیهانیه‌ و هه‌موو ئه‌ستێره‌کان...
وێنە
ئه‌مشه‌و ئارگۆ خه‌ڵاتکرا
ئارگۆ Argo به‌رده‌وامه‌ له‌ بردنی خه‌ڵاته‌ جیهانیه‌کان، شه‌وی رابردوو به‌رواری 10...
وێنە
هونەرمەندی لاو شاکار ستار لە بەرهەمێکی نوێدا
  شاکار ستار گەنجێکی تازە پشکوتوی ناو باخچەی هونەری کوردیە، و ساڵی ١٩٩١ لەشاری سلێمانی لەدایک بوە، ساڵی...
وێنە
ژن بابه‌ته‌ یان ده‌قی شیعری؟!
  ژن بابه‌ته‌ یان ده‌قی شیعری؟! هێمن عومه‌ر خۆشناو به‌ درێژایی مێژووی ئه‌ده‌بیات و له‌...
وێنە
کورتەیەک لە ژیانی فرانسیس هۆدگس نوسەری باخچە نهێنیەکە
فرانسس هۆدگس بێرنێت لەساڵی 1849 لە مانشستەری ئینگلتەرا لەدایک بوە، لەتەمەنی چوار ساڵیدا باوکی مردوە، لەساڵی...
وێنە
سه‌گ وه‌ڕى و كاروان تیَپه‌ڕى
                                 ...
وێنە
ئەنجلینا جولی سەد هەزاردۆلاربە پەنابەرە سوراییەکان دەبەخشێت
ئەستێرەی هۆلیوود ئەنجلینا جولی بری سەد هەزار دۆلاری وەک یارمەتی بە پەنابەرە سوریاییەکان بەخشی بەپێی...
وێنە
بۆ کوردستان ئامادە نیە باوەش بۆ هونەر بکاتەوە؟!
جێگەی باسە کوردستان وەکو وڵاتێکی سەر بە ئێراق هەرچەندە کە لە بواری سیاسی و بوارەکانی تردا دواکەوتوە، هۆکاری...
وێنە
گەوهەری میوزیک یانی
گەوهەر و داهێنەر و ئاوازدانەر و خاوەن بەناوبانگ ترین گروپی میوزیک یانی لەدایک بوی چواردەی نۆڤێمبەری ١٩٥٤ لە...
وێنە
نوێترین کلیپی هونه‌رمه‌ند " که‌ژال ئاده‌می "
  له‌‌سه‌‌ر لێوی گوڵی ژین بزه‌‌ی سوبحی ئومێده وه‌‌ره ئه‌‌ی موتریبی دڵ...
وێنە
تیشكیَك له‌سه‌رئه‌لبومه‌كه‌ى خالید ڕه‌شیدو قسه‌یه‌كیش له‌باره‌ى ئه‌نفالى هونه‌رى كوردی
گۆران دوكانى جاریَكیتر ده‌نگیَكى خۆش, وه‌ك ده‌نگى پروشه‌ى باران و ده‌گیَكى جوان وه‌ك دیمه‌نى...
وێنە
شه‌و لاى (مه‌حوى) روانینیَكى ئیستیَتیكیانه‌ به‌شى دووه‌م و كۆتایى
هیَمن عومه‌ر خۆشناو (شه‌قلاَوه‌) گه‌ر فیراق ئاگر هه‌موو رۆژىَ له‌ جه‌رگى به‌رنه‌دا بۆ...
وێنە
ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌ی جه‌سته‌ی ئافره‌ت ده‌کاته‌ تابلۆ ..
گه‌وره‌ هونه‌رمه‌ندی ئه‌مریکی "كريج تريسی " ته‌مه‌ن 44 ساڵ فلچه‌که‌ی هه‌میشه‌ ...
وێنە
ئەنجیلینا جولی غیرە دەکات
رۆژنامەی " كلوزير" لە کۆپیە فەرنسیەکەیدا ئاشکرای کرد کە ئەستێرەی هۆلیود " ئەنجیلینا جولی " هەستی بە...
وێنە
شه‌و لاى (مه‌حوى) روانینیَكى ئیستیَتیكیانه‌ به‌شى یه‌كه‌م
هیَمن عومه‌ر خۆشناو (شه‌قلاَوه‌) سه‌ره‌تا ئیستیَتیك و شیعر له‌ زۆر لاوه‌ سه‌رچاوه‌كانیان...
وێنە
راغب علامه‌ مۆبایله‌که‌ی لێدزرا
دوای ئه‌وه‌ی له‌گه‌ل براکه‌ی له‌ یه‌کێک له‌ چێشتخانه‌کانی شاری پاریسی پایته‌ختی ولاتی...
وێنە
ئه‌و وێنانه‌ی دنیای هونه‌ری وێنه‌گرتنیان هێنایه‌ پرسیار
وێنه‌گری به‌ناوبانگی جیهانی "مارك ماوسون " که‌ پسپۆره‌ له‌ وێنه‌گرتن له‌ ژێر ده‌ریا...
وێنە
ئه‌لیسا له‌ ریزی به‌هێزترین 100 ئافره‌ته‌کانی عه‌ره‌به‌
گۆرانیبێژی لوبنانی "ئه‌لیسا " دلخۆشه‌ به‌وه‌ی که‌ ناوی له‌و که‌سانه‌دا هه‌یه‌...
وێنە
فضل شاکر له‌ ترسی کوشتن راده‌کات
گۆرانیبێژی لوبنانی "فضل شاکر " ولاتی لوبنان جێده‌هێلێت و رووده‌کاته‌ ولاتی قه‌ته‌ر به‌پێی...

ناردنی بابه‌ت

sirwan@kurdzhin.net
یان
sozi@kurdzhin.net

میوان له‌سه‌رهێڵ

کوردژین میوان له‌سه‌رهێڵه