تا چه‌ند مێشكت به‌كارهێناوه‌ !
یەک شەممە, 12 حوزەیران 2011 13:12




                               

مێشكی مرۆڤ له‌ توانیادا هه‌یه‌ (000 000 000 000 10) زانیاری به‌ شێیوه‌یه‌كی ڕێكوپێك هه‌ڵبگرێت و بیپارێزێت.گه‌ر ئه‌م زانیاریانه‌ بخرێنه‌ سه‌ر كاغه‌ز ئه‌وه‌ كتێبخانه‌یه‌كی زۆر گه‌وره‌ و فراوانی لێ‌ ده‌ر ده‌چێت به‌ چه‌شنێك ملیۆنه‌ها په‌رتوكی له‌ خۆی گرتبێت,له‌ هه‌مان كاتیشدا بۆ كۆ كردنه‌وه‌و نوسینه‌ویان مرۆڤ پێویستی به‌ هه‌زاران ساڵ ده‌بێت.یه‌كێكی تر له‌ به‌خششه‌كانی په‌روه‌ردگار:چاوه‌،كه‌ ڕۆژانه‌ (000 2000)ملیۆن وێنه‌ بۆ مێشك ده‌گوازێته‌وه‌ تاكو تۆماری بكات.
به‌ هه‌مان شێوه‌ش گوێچه‌ ده‌نگه‌كان بۆ مێشك ده‌گوازێته‌وه‌ تاكو له‌سه‌ر كاسێتێكی تایبه‌تی تۆماری بكات.
هه‌روه‌ها هه‌ستی بۆن كردن به‌ركه‌وتنیش هه‌مان خاسیه‌تی هه‌یه‌.پڕۆفیسیۆری ناودار(ئه‌شتین بوخ)ده‌ڵێت ئه‌گه‌ر بمانه‌وێت ته‌نها توانای پارێزه‌ری مێشك ئاشكرا بكه‌ین ئه‌وا ده‌ڵێن:پێویستمان به‌(000 40) هه‌زار ساڵ ده‌بێت بۆ دروست كردنی ئامێرێك كه‌ بتوانێت جێَگای ئه‌م ده‌ماغه‌ بگرێته‌وه‌.له‌ كاتێكدا ئامێرێكی كاره‌بایی ته‌نها توانایی (15)ملیار په‌یوه‌ندی هه‌یه‌ ئینجا ده‌ڵێن شتێكی زۆر سه‌یر و ئاڵۆزه‌.دكتۆر (وایلیدرین فلید) ده‌ڵێت: ده‌كرێت شوێنی چالاكیه‌كانی مێشك بزانین به‌ڵام تائێستاش شوێنی ویژدانی مرۆڤ نازانین،له‌ ده‌ماغدا شوێنێكی وه‌های تێدا نیه‌ كه‌ بڵێین ئه‌مه‌ شوێنی ویژدانه‌.ئێمه‌ واده‌زانین مێشكی مرۆڤ شتی له‌ بیر ده‌چێته‌وه‌ به‌ڵام زاناكان باوه‌ڕیان وایه‌ هیچ شتێكی بیرناچێته‌وه‌ له‌ هه‌مووی سه‌یر تر ئه‌وه‌یه‌ چالاكی به‌شێك له‌ به‌شه‌كانی مێشك ده‌گۆڕێت بۆ به‌شێكی تر،ئه‌گه‌ر به‌شی یه‌كه‌میان له‌ كار بكه‌وێت زیان به‌ چالاكیه‌كانی ده‌ماغ نا گه‌یه‌نێت و كاریگه‌ری نابێت بۆی زاناكان بۆیان ده‌ركه‌وتوه‌ كه‌:ئه‌گه‌ر به‌شێك له‌ مێشك به‌ نه‌شته‌رگه‌ری یان به‌هۆی نه‌خۆشیه‌وه‌ له‌كار كه‌وت ئه‌وا زیان و كاریگه‌ری زۆر بۆ هزر و بیری مرۆڤه‌كه‌ نابێت خانه‌كانی له‌ش به‌رده‌وام به‌ هۆی (العملیات الحیویه‌) له‌ گۆڕاندان گه‌ر خانه‌یه‌كی له‌ ناو بچێت خانه‌یه‌كی تر جێگه‌ی ده‌گرێته‌وه‌ و به‌ هه‌مان سوڕو ته‌وه‌ره‌ دا ده‌ڕوات،به‌ڵام زاناكان ده‌ڵێن خانه‌ی مێشك له‌گه‌ڵ خانه‌كانی مێشك جیاوه‌زه‌ و ئه‌م یاسایه‌ نایگرێته‌وه‌ به‌ڵام پاشتر ده‌ركه‌وتوه‌ هه‌مان ئه‌ركی هه‌یه‌و ئه‌ویش به‌ به‌رده‌وامی خانه‌كانی ده‌گۆڕدرێن و نوێ‌ ده‌بنه‌وه‌، شتێكی زۆر سه‌ر سوڕهێنه‌ره‌ كه‌ ملیۆنه‌ها زانیاری له‌م خانه‌ له‌ ناوچوانه‌وه‌ بۆ خانه‌یه‌كی نوێ‌ ده‌گوازرێته‌وه‌ ئه‌مه‌ش ده‌یان جار له‌ ماوه‌ی ته‌مه‌نی مرۆڤ ڕوو ده‌دات.
به‌كارهێنانی مێشك له‌ هزری بینین و بیستن و فكره‌وه‌ له‌ مرۆڤی لێكۆلینه‌وه‌و داهێنان و شاره‌زا له‌بواره‌ جیاوازه‌كان ڕێژه‌ی به‌كارهێنانی مێشك له‌سه‌دا(1%...5%)تا ته‌مه‌نی(100)ساڵی دیاری كراوه‌.
زانایی فه‌ڕه‌نسی (فلاماریۆن)ده‌ڵێت:هه‌موو ئه‌ندامێك له‌ ئه‌ندامه‌كانی له‌ش له‌ ماوه‌ی چه‌ند مانگێك ده‌گۆڕدرێن ته‌نانه‌ت ئه‌و گۆڕان و نوێ‌ بونه‌وه‌ش مێشكی مرۆڤ ده‌گرێته‌وه‌، هه‌ره‌وه‌ها ئه‌و گه‌ردیله‌ و خانانه‌ش ده‌گرێته‌وه‌ كه‌ له‌ ماوه‌ی ئه‌و چه‌ند مانگه‌ دروست بوون،به‌ڕاستی ئه‌مه‌ش ڕه‌حمه‌تێكی گه‌وره‌ و فراوانه‌ له‌ ڕه‌حمه‌ته‌كانی خوای گه‌وره‌ كه‌ به‌ مرۆڤی به‌خشیوه‌.

نێره‌ر//هێمن ئیلنجاغی

 
زانیاری
وێنە
رووناکی شاشەی کۆمپیوتەر زیان بەخشە
توێژینەوەییەکی نوێی زانستی ئەوەی ئاشکرا کردووە کە رووناکی تەلەفزیۆن و کۆمپیوتەر  لە شەواندا کاریگەری...
وێنە
خەوتنی راستەوخۆ دوای نان خواردن دەبێتە هۆی توش بوون بە جەلتەی مێشک
  کۆمەلەی ئەروپیی بۆ نەخۆشیەکانی دڵ و مێشک لە توێژینەوەییەکی پزیشکیدا روونیان کردەوە  : کە خەوتنی...
وێنە
ڤیتامین "سی" پەستانی خوێن کەم دەکاتەوە
  توێژینه‌وه‌یه‌کی نوێی پزیشکی ئه‌وه‌ی ده‌رخستووه‌ که‌ خواردنی ئه‌و مادانه‌ی که‌...
وێنە
ناسا له‌ رێگه‌ی ته‌لیسکۆبی نهێنی چاودێری گه‌ردوون ده‌کات
رۆژنامه‌ی گاردیانی به‌ریتانی ئه‌وه‌ی  بلاوکرده‌وه‌ که‌ ده‌زگای " ناسا"ی...
وێنە
هۆرمۆنی ئه‌سترۆجین برین زوو چاک ده‌کاته‌وه‌
پسپۆرانی به‌ریتانی ئاماژه‌یان به‌وه‌دا که‌ به‌کارهێنانی هۆرمۆنی ژن " ئه‌سترۆجین "...
وێنە
خواردنه‌وه‌ی زۆری قاوه‌ زیان ده‌گه‌ینێت به‌ چاو
توێژینه‌وه‌ییه‌کی نوێی زانستی ئه‌وه‌ی روون کرده‌وه‌ که‌ خواردنه‌وه‌ی قاوه‌ به‌...
وێنە
زیادبوونی کێشی له‌ش په‌یوه‌ندی نیه‌ به‌ سه‌رئێشه‌
توێژینه‌وه‌یه‌کی نوێی زانستی ئه‌وه‌ی روون کرده‌وه‌ که‌ توش بوونی ئافره‌تان به‌...
وێنە
شیرپیدانی سروشتی به‌ منال دووری ده‌خاته‌وه‌ له‌ خه‌مۆکی له‌ کاتی هه‌رزه‌کاریدا
توێژینه‌وه‌یه‌کی نوێی زانستی ئه‌وه‌ی روون کرده‌وه‌ که‌ پێدانی شیری دایک به‌...
وێنە
شوتی بخۆن
بۆ رزگاربوون له‌ ژه‌هراوی بوونی ئه‌ندامه‌کانی ناوه‌وه‌ی له‌ش و هه‌روه‌ها خاوێن...
وێنە
گوێز هندی پارێزگاری له‌ ددانه‌کان ده‌کات
توێژینه‌وه‌یه‌کی نوێی زانستی ئه‌وه‌ی روون کرده‌وه‌ که‌ گوێز هندی کاریگه‌ری باشی...
وێنە
خۆت بپارێزە لە وشکی پێست لە رەمەزاندا
لە دیراسەیەکی زانکۆی ماريلاندی پزیشکی کە کراوە دەرکەوتووە کە وشکی لەش کاریگەریەکی خراپی دەبێتە بۆسەر...
وێنە
نوێژ رێگری ده‌کات له‌ توش بوونی مێشک به‌ لاوازی
توێژینه‌وه‌یه‌کی نوێی زانستی ئسیرائیلی - ئه‌مه‌ریکی ئه‌وه‌ی ده‌رخستووه‌ که‌ نوێژکردن...
وێنە
جلی ته‌سک کاریگه‌ری خراپی هه‌یه‌ بۆ سه‌ر پیاوان
توێژینه‌وه‌ییه‌کی نوێی زانستی ئه‌وه‌ی روون کرده‌وه‌ که‌ جلی ته‌سک ته‌نها زیان به‌...
وێنە
دروستکردنی حه‌بێک بۆ رێگرتن له‌ ئایدز
بۆ یه‌که‌م جار له‌ ولاتی ئه‌مه‌ریکا زانایان جۆره‌ حه‌بێکیان داهێانوه‌ که‌ ئه‌گه‌ری...
وێنە
که‌م خه‌وی ده‌بێته‌ هۆی قه‌له‌و بوون
توێژینه‌وه‌یه‌کی نوێی زانستی ئه‌وه‌ی روون کرده‌وه‌ که‌ که‌م خه‌وتن ده‌بێته‌ هۆی...
وێنە
قاوه‌ ده‌بێته‌ هۆی لاوازکردنی ماسولکه‌کانی له‌ش
توێژینه‌وه‌یێکی نوێی زانستی ئه‌وه‌ی روون کردۆته‌وه‌ که‌ قاوه‌ رێگری ده‌کات له‌...
وێنە
که‌م بوونی هۆرمۆنی نێرینه‌ ته‌نها پیربوون هۆکار نیه‌
توێژینه‌وه‌یه‌کی نوێی زانستی ئه‌وه‌ی روون کرده‌وه‌ که‌ که‌م بوونی هۆرمۆنی نێرینه‌...
وێنە
باڵنده‌کان ده‌نگی مرۆڤ ده‌ناسنه‌وه‌
توێژینه‌وه‌یه‌کی نوێی زانستی ئه‌وه‌ی ده‌رخستووه‌ که‌ باڵنده‌کان توانای ئه‌وه‌یان...
وێنە
شه‌کر تواناکانی مێشک له‌ وه‌رگرتنی زانیاری که‌م ده‌کاته‌وه‌
توێژینه‌وه‌یه‌کی نوێی زانستی نوێ ئه‌وه‌ی روون کرده‌وه‌ که‌ خواردنی رێژه‌یه‌کی زۆر...
وێنە
وه‌رزش رێگری ده‌کات له‌ توش بوون به‌ زه‌هایمه‌ر
توێژینه‌وه‌یه‌کی نوێی زانستی ئه‌وه‌ی روون کرده‌وه‌ که‌ ئه‌نجامدانی وه‌رزش...

ناردنی بابه‌ت

sirwan@kurdzhin.net
یان
sozi@kurdzhin.net

میوان له‌سه‌رهێڵ

کوردژین میوان له‌سه‌رهێڵه