کۆکوژی الابادة نوسینی/ به شی دووه م
سێ شەممە, 18 ئایار 2010 17:21

کورد وه کو نه ته وه یه کی بێ ماڤ وژێرده سته ی داگیر که رانی کوردستان که هه رسێ نه ته
وه ی عه ره ب و تورک و فارس که ووڵاتی کوردیان به سه ردا دابه ش کراوه ئه مه ش به پێ ی
نه خشه ی ووڵاته زلهێزه کانی جیهانه وه ئه نجام دراوه به تایبه ت به ریتانیا و فه ره
نسا به هاوکاری روسیا بۆ به تاڵان بردنی ئابوری زۆروزه وه ندی کوردستان بووه چونکه
ووڵاتی کوردان له ڕووی ئابوریه وه جێگه یه کی تایبه تی هه بووه له ڕۆژهه ڵاتی ناویندا،و
کورد له ناوخۆیدا له ت له ت بووه و خاوه نی په یامێکی سیاسی دیاری کراو به خۆ ی نه بووه
به ڵکو له شێوه ی میر نشینه کاندا له ژێر هه ردوو ده سه ڵاتی فارسی و عثمانی تورک دا
دابه ش بووه ، هه ر بۆ ئه وه شه که دوای جه نگی جیهانی یه که م کوردستان به پێی به رژه
وه ندی ووڵاته زل هێزه کانی وه ک فه ره نسا و به ریتانیا که براوه ی شه ر بوون به تایبه
ت بۆ باشکردنی ئابووری تێک شکاوی ئه م دوو زل هێزه و به هێزکردنی ده سه ڵاتی ره های
خۆیان له ده ره وه بێویستی ده کرد نه خشه یه ک بۆ ناوچه که دابمه زرێنن که پێشتر ئه و
نه خشه یه نه بووه له هه مان کاتدا به ئاگای هه رسێ ناسیۆنالیزمی عه ره ب و تورک و فارس
له ڕووی به ڕێوه بردنی ده وڵه ت و بوو نی هێز سوپای له مه یداندا
وئایدۆلۆژیای تایه ت به هه رسێ نه ته وه ئه گه رچی ئه وان سوود مه ند بوون له ئاینی
ئیسلام و به هۆی ئه م ئاینه وه ده وڵه تیان پێک هێنابوو له هه مان کاتدا کورد هیچ جۆره
ئایدیاده ک کۆی نه ده کردنه وه وبیری ناسیۆنالیزمی لای کورد دابه ش ببوو له نێوان
ئیمپراتۆری سه فه وی و عثمانی دا دابه ش ببوو هه ر بۆیه کورد نه یتانی سودمه ند بێت له
و دابه ش بوونه و نه خشه تازه یه ی که ئنگلیزو فه ڕه نساویه کان هێنایانه ناوچه که ،له
هه مان کاتدا نه شیتوانی پارێزگاری له دابه شنه بوونی کوردستان بکات .
ئه م دابه ش بوونه بوه سه ره تایه ک بۆ توانه وه ی کورد وه کو نه ته وه له نێوان نه ته
وه کانی عه ره ب و تورک و فارس، هه رسێ نه ته وه ی سه رده ست بۆ له ناو بردنی بیری نه
ته وه ی کورد له هه وڵ و تێکۆشانی به رده وام دابوون بۆ ئه م مه به سته جۆره ها سیاسه
تی دژ به کوردو مرۆڤایه تیان به کار هێنا هه ر له قه ده غه کردنی زمانی کوردی و جل و به
رگ و نوسین و خوێندنی ئه و زمانه به دیاله کتیکه کانیه وه و داوتر تێکه ڵاو کردنی زمانه
کانی عه ره بی وتورکی وفارسی به زمانی کوردی بۆ له ناوبردنی هه تاهه تایه ،هه روه ها
شێواندنی مێژووی نه ته وه ی و گۆڕینی ناسنامه ی شارو گوندو چیاو لوتکه کان و ڕێگه گرتن
له به ره و پێش چوونی کۆمه ڵگای کورد له ڕووی ئابوریه وه و زیندووکردنه وه ی خانه دانه
کورده کان و دامه زراندنی ده سه ڵاتی لامه رکه زی بۆیان تاله ڕێگه ی ئه وانه وه زاڵ بن
به سه ر هه موو جۆره سه ر هه ڵدانێکی شۆڕش گێڕی که ئامانجی ئازادی و ڕزگاری نیشتمانی
کورد بێت .
هه ر چه نده کورد هێچ کاتێ کوردستان و ئازادیه که ی له بیر نه کردوه و به پێچه وانه ی
ویستی داگیرکه ران خه باتی ڕزگاری نیشتمانی کورد له به ره و پێشه وه چوندابووه و
دوژمنانی ئێمه نه یان توانیوه بیری نه ته وه ی و کورد بوون له کێشکی تاکه کانی کورد
بسڕنه وه هه ر بۆ یه چه ندان شۆڕش بۆ ئازادی و سه ربه خۆی به رپاکراون که هه موو ئه
مانه به ڵگه ن بۆ ڕازی نه بوونی کورد به سێبه ری داگیر که رانی کوردستان وژێرده ستی نه
ته وه ی کوردیان ره ت کردۆته وه .
خه باتی کورد ته نها بۆ ئازادی نیشتمانی و ماڤی چاره نوسی له سه ر خاکی باب و باپیران و
ڕزگار بوون له مه ترسی له ناوچون وه کو نه ته وه،هه ر چه نده ئه و بزووتنه وه شۆڕشگێڕه
ی کورد له لایه ن شێخ و ده ره به گی کورده وه سه رکردایه تی کراوه هه ر بۆیه هه ڵگری
ئایدۆلۆژیایه کی وا نه بووه که بتوانێت ئامانجه کانی به دیبهێنێت له ڕزگاری نیشتمانیدا
به پێچه وانه وه زۆر جار گه یشتوه به بنبه ست به هۆی بێئاگای سه رکردایه تیه وه و هه نێ
جاریش له ئه نجامی ململانێ ی نێوان داگیرکه راندا ئه و بزووتنه وه یه به کار هاتوه و
دواتریش بۆ چاره سه ری کێشه ی نێوان داگیرکه رانی کوردستان شکستی به شۆڕش هاتووه و
ئاشبه تاڵ به بزووتنه وه ی کوردایه تی کراوه .
نه بوو نی به رنامه یه کی داڕێژراو بۆ سه رکردایه تی کردنی شۆڕشی کورد و بزووتنه وه
شۆڕش گێڕیه که ی هۆکاری ئاشبه تاڵو به ئامانج نه گه یشتنی کورد بووه له هه مان کاتدا
بووه ته میراتی بۆ چه ند بنه ماڵه یه کی دیاری کراو بۆ سه رکردایه تی کردنی شۆڕش و
بزووتنه وه ی شۆڕشگێڕی کوردستان ،ئه گه ر ده سته یه ک یان گروپێک به ناوی جیاوازه وه ده
رکه وتبن ئه وا هه ر له لایه ن کورد خۆیه وه له ناو براون و سه ر کووت کراون .
چه نده داگیرکه رانی کورد ،کوردو کوردستانیان قبوڵ بوه هه ر ئه وه نده ش سه رکردایه تی
ده ره به گی کورد که خۆی به بیرمه ندو داهێنه ری بزووتنه وه که زانیوه ،که سانی شۆڕش
گێڕیان له ده رووی ده سه ڵاتی خۆیان و به شێوازێکی تری شۆڕش گێڕی قبوڵ بووه هه ر ئه وه
ش بووه ته هۆی لاوازی و ده ست پێکی ده یان شه ڕی خۆ کوژی که به داخه وه ئه وه نده ی
کوڕی شۆڕش گێڕی کورد له شه ڕی خۆ کوژیدا کوژراون ئه وه نده له به رگری کردن له خاک و نه
ته وه نه کوژراون ،ئه و ئه قڵی قبوڵ نه بوونه ی کورد و خۆ به زل زانینی سه رکردایه تی
کورد به میرات گرتنی ئه و سه رکردایه تیه بوه ته مۆ ته که ی سه رهه ڵدانی شه ڕه کانی
ناو خۆ له نێوان بیره جیاجیاکاندا .
به بروای من ئه و شه ڕه ناوخۆیانه و دابه ش بوونه ی کورد به چه ند به ره یه کی جیاجیا
ئه وه ده هێنێت هه لوێسته ی له سه ر بکه ین و قسه و باسی زۆرتر هه ڵده گرێت به تایبه ت
من ده مه وێت سه باره ت به کۆکوژی کورد بنووسم و لێکدانه وه یه ک پێشکه ش به نه ته وه
که م بکه م وه هۆکاره کانی ئه م کۆ کوژیه لێک بده مه وه ،هه ر بۆیه ناکرێت شه ڕه کانی
خۆ کوژی له بیر بکه ین چونکه ئه مانه به شێکن له هۆکاره کانی کۆکوژی و هۆکاری ئه نجام
دانی ده گه ڕێته وه بۆ ئه م دابه ش بوونه ی کورد له نێوان خۆیدا و به شێک له و ئۆباڵی
تاوانه ش ده چێته ملی کورد خۆی .
چونکه دوژمنانی ئێمه له عه ره ب و تورک و فارس به رده وام له هه وڵی ئه وه دابوون
نارێکی و دوژمنایه تی بخه نه نێوان تاکه کانی کورد تا کورد له ناو خۆیدا خۆ کێشه کانی
بۆ چاره سه ر نه کرێت به تایبه ت دوژمنانی ئێمه توانیویانه سوود مه ند بن له سروشتی
کۆمه ڵگای کورده واری به وه ی کورد پێکهاته یه کی خێڵه کی دواکه وتووی هه یه و جوگرافیا
سیاسیه که شی هۆ کاری ئه م پێکهاته یه یه چونکه کوردستان له رووی جوگرافیاوه هیچ
سنورێکی ده ریای نایبه ستێته وه به جیهانی ده ره وه ی و هه ر له کۆنه وه ئاڵو گۆڕی
شارستانی له چوارچێوه یه کی ته سک دابووه جگه له مه ش کوردستان ووڵاتێکی شاخاوی سه خت
بووه و هاتوو چۆ تێدا ئه وه نده سانا نه بووه تا بتوانێ سوود مندبێت له شارستانی نه ته
وه کانی تر .
ئه وه هۆکارێ بوه بۆ هێشتنه وه ی کورد به شێوه یه کی شوانکاره ی و کیشاوه رزی دوا که و
تووکه دیاره پێشکه وتن له ڕووی ئابوریدا مانای پێشکه وتن و گه شه سه ندنی کۆمه ڵگاو
دیاره هه موو ئه مانه ش هۆکاری به ره وپێش چوونی فکره که پێویستی ده بێت بۆ داهێنان و
له و ڕووه شه وه هۆکاری گه شه سه ندنی ناسیۆنالیزم و بۆرژوازی نه ته وه یه ،چونکه ته
نها بۆرژوازیه ده توانێ تازه گه ری له گه ڵ خۆیدابهێنێت و ئاڵوگۆڕی به رپاکات به پێچه
وانه ی ده ره به گایه تی که کۆمه ڵگا به ره و دواکه وتن ده بات و کۆیله ی ده کات .
ده ره به گ و خاوه ن ده سه ڵاته ره هاکانی کورد له ناو بزووتنه وه ی کوردایه تی داو له
ده ره وه ش دا هۆکاری سه ره کی بوون بۆ له ت کردنو ئه نجام دانی چه واشه کاری له فکری
شۆڕش گێڕی کورداو مانه وه ی کورد به ژێر ده ستی و هۆکارێکیش بووه بۆ ئه نفالی کورد و
جینۆسایدکردنی کورد له کوردستاندا.

 نوسینی / خدر زوحاک

کوردژین

ماویه تی



 

 
گوتار
وێنە
ئازادی ڕا ده‌ربرین له‌ ژێر هێرشدایه‌ له‌ هه‌رێمی کوردستان
هیومان رایتس واچ  به‌رواری 10 فبرایه‌ری 2013 ، ڕه‌خنه‌ی توند ئه‌گرێت له‌ حکومه‌تی هه‌رێمی...
وێنە
په‌یام بۆ گه‌لی کورد له‌ ڕۆژئاوای کوردستان
 حیزب‌و ڕێکخراوه‌ خه‌باتگێڕه‌کانی ڕۆژئاوای کوردستان! کۆمه‌ڵانی ڕاپه‌ڕیوی گه‌لی کورد...
وێنە
(عافیَت)ى (خۆشناوان)
هیَمن عومه‌ر خۆشناو-شه‌قلاَوه‌ مه‌لامحه‌مه‌دى كۆیى كوڕى مه‌لا عه‌بدولَلاَى جه‌لى...
وێنە
ره‌ هه‌نده‌ ستراتیژیه‌كانى دروستكردنى هه‌ریَمه‌كان له‌ ئیَراقدا
عومه‌ر ئاواره‌ له‌ دواى روخاندنى ڕژیَمى به‌عس وكوَتایى هیَنان به‌ كوَمارى ئیَراق له‌ سالَى 2003،...
وێنە
یادی کۆماری کوردستان، زه‌مینه‌یه‌ک بۆ کۆنفڕانسی نه‌ته‌وه‌یی
ن: سمایل شه‌ره‌فی له‌وانه‌یه‌وه‌دوا خستنی یادکردنه‌وه‌ی ساڵیادی کۆماری کوردستان...
وێنە
وتاری به‌ریز خالید عه‌زیزی، سکرتیری گشتیی حیزبی دیموکراتی کوردستان له‌66 ساڵه‌ی دامه‌زرانی کۆماری کوردستاندا
خوشک و برایانی ئازیز! میوانه‌به‌ڕێزه‌کان!  دۆستان! و لایه‌نگران! و ئه‌ندامانی حیزبی دێموکرات! و...
وێنە
كۆمه‌ڵه‌ی منداڵانی كورد ـ له‌ نه‌رویج -یادی( شه‌ست و شه‌شه‌مین ) ساڵڕۆژی دامه‌زراندنی كۆماری كوردستان پیرۆزده‌كه‌ن
   له‌ یادی شه‌ست و شه‌شه‌مین ساڵڕۆژی دامه‌زراندنی كۆماری كوردستان دا.. جوانترین پیرۆبایی...
وێنە
کۆماری کوردستان (کۆمارە کەم تەمەنەکە)
کات پایزێکی نیمچە سارد بوو ، شار شارێکی داگیرکراوی کوردستان بوو، کەچەندەها ساڵە بەدەست زوڵم و ستەمی...
وێنە
هه‌ڵوێستمان به‌رامبه‌ر هه‌ڵبژاردنه‌کانی نۆیه‌مین ده‌وره‌ی مه‌جلیس
هاونیشتمانه‌ به‌ڕێزه‌کان! خه‌ڵکی تێکۆشه‌ری کوردستان! ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی به‌نیازه‌ ڕۆژی...
وێنە
‌کۆمه‌ڵ کوژی شرناخ وکولانه‌وه‌ی گشت زامه‌کان
زۆربه‌ی زۆری نه‌ته‌وه‌ی کورد هه‌ر ڕۆژه‌و به‌ ناوو بیانویه‌که‌وه‌ به‌ کۆمه‌ڵ له‌...
وێنە
به‌یاننامه (کوشتاری به‌ کۆمه‌ڵی کاسبکارانی کورد له‌ باکووری کوردستان، مه‌حکووم ده‌که‌ین) 30 / 12 / 2011
‌به‌ گوێره‌ی هه‌واڵی هه‌والده‌رییه‌ کوردی و جیهانییه‌کان شه‌وی 28 له‌ سه‌ر29ی...
وێنە
فه‌له‌ج کردنی کابینه‌کانی حکومه‌تی هه‌رێم له‌به‌رژه‌وه‌ندی کێ دایه؟!
به‌ڕێزان ، له‌ ٢٥. ١١. ٢٠٠٩، بابه‌تێکمان له‌ سایت و ڕۆژنامه‌کان بڵاوکرده‌وه له‌ژێر...
وێنە
خالید عه‌زیزی: ئێمه‌ هیچ کێشه‌یه‌کمان له‌ گه‌ڵ ئه‌و لایه‌نه‌ ئیسلامیانه‌ نیه‌
خالید عه‌زیزی: ئێمه‌ هیچ کێشه‌یه‌کمان له‌ گه‌ڵ ئه‌و لایه‌نه‌ ئیسلامیانه‌ نیه‌ که‌...
وێنە
چ شتێكت هیلاكت ده‌كات ؟!
ڕسته‌یه‌كی پڕ بایه‌خ هه‌یه‌ كه‌ ده‌ڵێت ( به‌ ته‌نها كاری هزری نابێته‌ هۆی ماندووبوونت )...
وێنە
گۆرانی كۆمه‌لایه‌تی چیه‌؟
پێشەكی: هەمیشە دیاردەی گۆڕان جێگای سەرنجی مرۆڤ بووە، گۆرانە سروشتیەكان یەكەم جۆری گۆران بووە كە مر ۆڤ هەستی...
وێنە
كوردو ئه وهه له ى له به رده ستى دايه
هه مومان ئه زانين ئيمه وه ك كه لى كورد نه ته وه يه كين كه به ده يان ساله. نزيك به صه ده يه كه ؛خه بات ئه كه ين بو ئه...
وێنە
بۆ ناوچه‌ داڕێندراوه‌كان..... حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان چی پێده‌كرێت.
شاری خورماتوو بۆ نمونه‌.. عومه‌ر ئاواره‌   ئه‌مه‌یان پرسیاری من نییه‌، به‌ڵگو پرسیاری...
وێنە
پێویستە خەڵکی ناوچەکانی بناری قەندیل سکاڵا لەسەر تورکیا تۆمار بکەن
بۆ :پارێزەرانی کوردستان. ماوەی چەند ساڵێکە سوپای تورکیا بەشێوەیەکی بەردەوام بەجۆرەھا چەکی پێشکەوتووی...

ناردنی بابه‌ت

sirwan@kurdzhin.net
یان
sozi@kurdzhin.net

میوان له‌سه‌رهێڵ

کوردژین میوان له‌سه‌رهێڵه