کۆماری کوردستان (کۆمارە کەم تەمەنەکە)
سێ شەممە, 17 کانونی دووەم 2012 16:40




کات پایزێکی نیمچە سارد بوو ، شار شارێکی داگیرکراوی کوردستان بوو، کەچەندەها ساڵە بەدەست زوڵم و ستەمی داگیرکەرەوە دەیناڵاند، خێروبێری بەهەدەر و تاڵان دەبرا،چەوسانەوەو ناهەقی بەشە خۆراک و ژەمێکی سەرەکی میللەت بوو.کەهەوێنی داگیرساندنی مەشخەڵی ئازادی و شۆڕشێکی جەماوەری بوو،کەلەدوای کۆماری ئارارات دامەزرا.
به‌رێکه‌وتی 22 ى کانوونى دووه‌مى ساڵى 1946 به‌رابه‌رایه‌تى (قازى محمد) دامه‌زرا که‌ به‌فه‌رمى به‌ کومارى کوردستان ناسرا،له‌ ڕۆژ هه‌لاتى کوردستان ،ئه‌م کۆماره‌ له‌ شارى مهاباد که‌ زوربه‌ى دانیشتوانه‌که‌ى کوردن،کۆمیته‌یه‌کیان  پێکهێنا له‌ چینى ناوه‌ند به‌ پشتگیرى سه‌رۆک خێڵه‌کان ده‌سه‌ڵاتى ناوچه‌ییان گرته‌ ده‌ست ،پاشان پارتێکى سیاسی به‌ناوى (ژ.ک) ژیانه‌وه‌ى کوردستان دامه‌زرێنرا.
ئه‌و کاته‌ قازى محمد به‌سکرتێرى پارته‌که‌ هه‌ڵبڕێررا،هه‌رچه‌نده‌ کۆماره‌که‌ به‌فه‌رمى ڕانه‌گه‌یه‌نرا .تا مانگى کانوونى یه‌که‌مى ساڵی 1945ز ،کۆمیته‌که‌ به‌سه‌رکردایه‌تى قازى محمد ناوچه‌که‌یان به‌ لێهاتوویی و سه‌رکه‌وتنێکى به‌رچاوه‌وه‌ به‌ڕێوه‌ ده‌برد.
له‌ ئه‌یلوولى ساڵی 1945 قازى محمد و هه‌ندێک له‌سه‌رکرده‌ کورده‌کان و هه‌وڵیاندا چاویان به‌کونسوڵى سۆڤییه‌ت له‌ ته‌برێز بکه‌وێت ،بۆ ئه‌وه‌ى پشتگیرى به‌ده‌ست بهێنن بۆ دروستکردنى کۆمارێکى نوێ له‌وێشه‌وه‌ بوو به‌ ده‌ست پێکى نوێ بۆ  دروست کردنى کۆماره‌که‌ که‌ چه‌ند ئامانجێکى هه‌بووله‌وانه‌:
1- زمانى کوردى بکرێته‌ زمانى خوێندن و ڕاگه‌یاند ن و ئیداره‌.  2- هه‌ڵبڕاردنى ئه‌نجومه‌نى پارێزگا بۆ کوردستان به‌مه‌به‌ستى چاودێرى ده‌وڵه‌ت .  3- ئۆتۆنۆمى بۆ کورده‌کانى ئێران له‌چوارچێوه‌ى ده‌وڵه‌تى ئێراندا.  4- هه‌موو به‌رپرسه‌کان له‌خه‌ڵکى ناوچه‌که‌ هه‌ڵبڕێردرێن .
 5- یه‌کیه‌تى و برایه‌تى له‌گه‌ڵ خه‌ڵکى ئازرباینجان. 6- ده‌رکرنى یاسایه‌ک که‌ کرێکار و که‌سایه‌تى یه‌ باڵاکان به‌یه‌ک چاو سه‌یر بکات .
که‌ ئه‌مانه‌ کۆمه‌ڵه‌ خاڵ گه‌لێک بوون که‌ ده‌مێک بوو ئاواتى کوردان بوو، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ که‌زۆرى نه‌خایاند ناحه‌زان و دوژمنانى کورد له‌هه‌وڵى شکست پێهێنانى بوون.  بۆیه‌ له‌دواى ڕاگه‌یاندنى کۆماره‌که‌ له‌ساڵى 1946 به‌هۆى فشارى هێزه‌ ڕۆڕئاوایه‌کان وه‌ک:  ( ئه‌مریکا ، سۆڤیه‌ت) که‌په‌یمانى به‌ حکومه‌تى ئێراندا که‌ له‌باکوورى ئێران ده‌کشێته‌وه‌ .
له‌مانگى حوزه‌یراندا ئێران ده‌ستى گرته‌وه‌ به‌سه‌ر ئازرباینجاندا که‌ ئه‌مه‌ هۆکارێک بوو بۆ دابڕانى کۆمارى مهابات له‌ سۆڤیه‌ت و بووه‌ هۆى که‌م بوونه‌وه‌ى پشتگیرى یه‌که‌یان له‌ قازى محمد به‌تایبه‌ت و خێڵه‌ کورده‌کان که‌پێشتر پشتگیریان لێ ده‌کرد ، تا له‌دوایدا به‌رهه‌موو سه‌رچاوه‌ دارایه‌کان نه‌مان و شێوازى ژیانیان به‌ره‌و سه‌ختى ڕۆیشت ، خێڵه‌کان هیچ هۆکارێکیان بۆ پشتگیرى قازى محمد  له‌ کۆماره‌که‌ نه‌ده‌بینیه‌وه‌ ، زۆرێک له‌ خێڵه‌کان قازى محمدیان به‌جێ هێشت . ته‌نیا ئه‌وانه‌ مابوونه‌وه‌ که‌ سه‌رچاوه‌ دارایی و به‌رهه‌مه‌کانیان له‌گه‌ڵ قازى محمد دا دابه‌ش ده‌کرد ، تا له‌ (5) ى کانوونى یه‌که‌م ئه‌نجوومه‌نى شه‌ڕ به‌ قازى محمدیان ووت که‌ ڕێ له‌ هه‌ر په‌لامارێکى سوپاى ئێران ده‌گرن که‌ بکرێته‌ سه‌ر ناوچه‌که‌ .
له‌ (15) ى کانوونى یه‌که‌م سوپاى ئێران هات و ده‌ستى به‌سه‌ر مهاباتدا گرت و له‌گه‌ڵ هاتنى ئه‌م سوپایه‌ ڕاسته‌وخۆ  چاپخانه‌ى کوردیان داخست و هه‌ر کتێبێکى کوردیان بدۆزیبایه‌وه‌ ئه‌یان سوتاند ، وه‌ فێرکردنیان به‌زمانى کوردى قه‌ده‌غه‌ کرد .تا دواجار له‌ (31) ئازارى 1947 قازى محمد له‌ سێداره‌ درا له‌ مهاباد به‌تۆمه‌تى خیانه‌ت کردن له‌ده‌وڵه‌تى ئێران له‌ گه‌ڵ کۆمه‌ڵێک له‌ هاوڕێکانى . هه‌رچه‌نده‌ قازى نکۆڵى له‌وه‌ نه‌ده‌کرد که‌ سه‌رچاوه‌ داراییه‌کانیان له‌ سۆڤێته‌وه‌ بوو . ئه‌وه‌شمان له‌یاد نه‌چێت که‌جیاوازییه‌کى گه‌وره‌ له‌نێوان شار و خێڵه‌کاندابوو هه‌روه‌ها هه‌ندێکى تر له‌خێڵه‌کان دڵیان به‌بارزانیه‌کان نه‌ده‌کرایه‌وه‌ ، چونکه‌ بارزانییه‌کان نه‌یان ئه‌ویست سه‌رچاوه‌و داهاته‌کانیان له‌گه‌ڵ به‌ش بکه‌ن  بۆیه‌ ئه‌م کۆماره‌ که‌ته‌مه‌نى (11) مانگ بوو کۆتایی پێهات

هێمن حه‌مه‌
ئەم پۆستە ئەلیکترۆنیە لەلایەن ئامێرئ سپامەوەیە. جاڤاسکریپت دەبێت چلاک بکەی بۆ بینینی, you need JavaScript enabled to view it

 * مامۆستاى قوتابخانه‌ى (بنار) له‌ قه‌ڵادزێ

 
گوتار
وێنە
ئازادی ڕا ده‌ربرین له‌ ژێر هێرشدایه‌ له‌ هه‌رێمی کوردستان
هیومان رایتس واچ  به‌رواری 10 فبرایه‌ری 2013 ، ڕه‌خنه‌ی توند ئه‌گرێت له‌ حکومه‌تی هه‌رێمی...
وێنە
په‌یام بۆ گه‌لی کورد له‌ ڕۆژئاوای کوردستان
 حیزب‌و ڕێکخراوه‌ خه‌باتگێڕه‌کانی ڕۆژئاوای کوردستان! کۆمه‌ڵانی ڕاپه‌ڕیوی گه‌لی کورد...
وێنە
(عافیَت)ى (خۆشناوان)
هیَمن عومه‌ر خۆشناو-شه‌قلاَوه‌ مه‌لامحه‌مه‌دى كۆیى كوڕى مه‌لا عه‌بدولَلاَى جه‌لى...
وێنە
ره‌ هه‌نده‌ ستراتیژیه‌كانى دروستكردنى هه‌ریَمه‌كان له‌ ئیَراقدا
عومه‌ر ئاواره‌ له‌ دواى روخاندنى ڕژیَمى به‌عس وكوَتایى هیَنان به‌ كوَمارى ئیَراق له‌ سالَى 2003،...
وێنە
یادی کۆماری کوردستان، زه‌مینه‌یه‌ک بۆ کۆنفڕانسی نه‌ته‌وه‌یی
ن: سمایل شه‌ره‌فی له‌وانه‌یه‌وه‌دوا خستنی یادکردنه‌وه‌ی ساڵیادی کۆماری کوردستان...
وێنە
وتاری به‌ریز خالید عه‌زیزی، سکرتیری گشتیی حیزبی دیموکراتی کوردستان له‌66 ساڵه‌ی دامه‌زرانی کۆماری کوردستاندا
خوشک و برایانی ئازیز! میوانه‌به‌ڕێزه‌کان!  دۆستان! و لایه‌نگران! و ئه‌ندامانی حیزبی دێموکرات! و...
وێنە
كۆمه‌ڵه‌ی منداڵانی كورد ـ له‌ نه‌رویج -یادی( شه‌ست و شه‌شه‌مین ) ساڵڕۆژی دامه‌زراندنی كۆماری كوردستان پیرۆزده‌كه‌ن
   له‌ یادی شه‌ست و شه‌شه‌مین ساڵڕۆژی دامه‌زراندنی كۆماری كوردستان دا.. جوانترین پیرۆبایی...
وێنە
هه‌ڵوێستمان به‌رامبه‌ر هه‌ڵبژاردنه‌کانی نۆیه‌مین ده‌وره‌ی مه‌جلیس
هاونیشتمانه‌ به‌ڕێزه‌کان! خه‌ڵکی تێکۆشه‌ری کوردستان! ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی به‌نیازه‌ ڕۆژی...
وێنە
‌کۆمه‌ڵ کوژی شرناخ وکولانه‌وه‌ی گشت زامه‌کان
زۆربه‌ی زۆری نه‌ته‌وه‌ی کورد هه‌ر ڕۆژه‌و به‌ ناوو بیانویه‌که‌وه‌ به‌ کۆمه‌ڵ له‌...
وێنە
به‌یاننامه (کوشتاری به‌ کۆمه‌ڵی کاسبکارانی کورد له‌ باکووری کوردستان، مه‌حکووم ده‌که‌ین) 30 / 12 / 2011
‌به‌ گوێره‌ی هه‌واڵی هه‌والده‌رییه‌ کوردی و جیهانییه‌کان شه‌وی 28 له‌ سه‌ر29ی...
وێنە
فه‌له‌ج کردنی کابینه‌کانی حکومه‌تی هه‌رێم له‌به‌رژه‌وه‌ندی کێ دایه؟!
به‌ڕێزان ، له‌ ٢٥. ١١. ٢٠٠٩، بابه‌تێکمان له‌ سایت و ڕۆژنامه‌کان بڵاوکرده‌وه له‌ژێر...
وێنە
خالید عه‌زیزی: ئێمه‌ هیچ کێشه‌یه‌کمان له‌ گه‌ڵ ئه‌و لایه‌نه‌ ئیسلامیانه‌ نیه‌
خالید عه‌زیزی: ئێمه‌ هیچ کێشه‌یه‌کمان له‌ گه‌ڵ ئه‌و لایه‌نه‌ ئیسلامیانه‌ نیه‌ که‌...
وێنە
چ شتێكت هیلاكت ده‌كات ؟!
ڕسته‌یه‌كی پڕ بایه‌خ هه‌یه‌ كه‌ ده‌ڵێت ( به‌ ته‌نها كاری هزری نابێته‌ هۆی ماندووبوونت )...
وێنە
گۆرانی كۆمه‌لایه‌تی چیه‌؟
پێشەكی: هەمیشە دیاردەی گۆڕان جێگای سەرنجی مرۆڤ بووە، گۆرانە سروشتیەكان یەكەم جۆری گۆران بووە كە مر ۆڤ هەستی...
وێنە
كوردو ئه وهه له ى له به رده ستى دايه
هه مومان ئه زانين ئيمه وه ك كه لى كورد نه ته وه يه كين كه به ده يان ساله. نزيك به صه ده يه كه ؛خه بات ئه كه ين بو ئه...
وێنە
بۆ ناوچه‌ داڕێندراوه‌كان..... حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان چی پێده‌كرێت.
شاری خورماتوو بۆ نمونه‌.. عومه‌ر ئاواره‌   ئه‌مه‌یان پرسیاری من نییه‌، به‌ڵگو پرسیاری...
وێنە
پێویستە خەڵکی ناوچەکانی بناری قەندیل سکاڵا لەسەر تورکیا تۆمار بکەن
بۆ :پارێزەرانی کوردستان. ماوەی چەند ساڵێکە سوپای تورکیا بەشێوەیەکی بەردەوام بەجۆرەھا چەکی پێشکەوتووی...
وێنە
به‌رله‌ جه‌ژن
پشكۆخاڵدانی /كه‌ركوك له‌هه‌مویادوبۆنه‌ووجه‌ژنه‌كاندامنداڵان پشكی شێریان...

ناردنی بابه‌ت

sirwan@kurdzhin.net
یان
sozi@kurdzhin.net

میوان له‌سه‌رهێڵ

کوردژین میوان له‌سه‌رهێڵه