زەکەریا لەنێوان ناوبانگ و قسەی بێ بنەمادا
پێنج شەممە, 19 کانونی دووەم 2012 18:37



باوان ئەحمەد
زۆرجار لەناو میللەتاندا یاخو لەو وڵاتانەی کە ئەگەر نەشمان بینیبێت ئەوا بەهۆی کەناڵەکانی راگەیاندنەوە ئاشنایەتیمان پێیان هەبووبێت، دەبینین کاتێک کەسێک لەهەر بوارێکدا بێت بتوانێت کارێک بکات کە جیاواز بێت لەکاری کەسانی دیکە یان بەمانایەکی تر لەبوارێکدا داهێنان بکات و ببێتە جێگەی سرنج و بایەخی خەڵک، ئەوا وەک دیاردەیەک ناوی دەهێنن و بگرە زۆرجار بەئەستێرەش ناوی دەبەن، بەتایبەت لەبواری هونەرو وەرزش..هتد
کە بەڕادەیەک باسیان لێوە دەکرێت رەنگە نەک هەر لەناو خۆیاندا، بەڵکو بۆ ئێمەش کە سەدان و هەزاران میل لێیانەوە دوورین دەبنە جێگای سرنج و بایەخدان و تەنانەت بووینەتە هەوادارێکی سەرسەختیشیان، هەموو ئەوانەی کە باسمکرد دەتوانم بڵێم بۆ ئێمەی کورد رێک پێچەوانە بۆتەوە، بەو مانایەی هێندەی لەهەوڵی ئەوەداین کە ئەو هێزو بەهرەو توانایانە تێکبشکێنین و لکەداری بکەین هێندە لەهەوڵی هاندان و بەرەو پێشبردن و گرنگی پێدانی ئەوانەدا نین کە لەناوماندا هەڵدەکەون و بەکاری داهێنەرانە ئاشنامان دەکەن، کە بەداخەوە ئەوا کاریگەرییەکی سلبی نەک تەنیا لەسەر ئاستی گشتی دروستکردووە، بەڵکو لەسەر ئاستی تاکیش کاریگەری خۆی هەبووە.
ئەگەر راستەوخۆ بچمە نێو باسەکەم ئەوا دەتوانم هونەرمەند زەکەریا وەکو دیارترین نمونە بهێنمەوە بۆ نووسینەکەم، زۆرجار لەنووسینەکان و وتارەکاندا ئاماژە بەوەکراوە کە لەسەرەتای 2000ەوە ئەو هونەرمەندە توانی چ کاریگەرییەک لەسەر تاکی کورد دروستبکات و چۆن جارێکی دیکەو بەستایلێکی دیکە بەگوێگرتن لەگۆرانی کوردی ئاشنامان بکاتەوەو گوێگرتنمان لەگۆرانی کوردی بکاتە کەلتور، تەنانەت دڵنیام لەوەی کە کەسمان نییە گوێی لەگۆرانی بگەڕێوەو نەمزانی و چەندین گۆرانی تر نەگرتبێت، کە نەک هەر لای گەورەکان، بەڵکو گۆرانییەکانی وەکو (بەو بەو بەو باوانم) و (نەتبینم)و چەندانی تریش ببونە وێردی سەر زمانی منداڵەکانیشمان، ئەمانە هێندەی گێڕانەوەی مێژووی هونەری هونەرمەند زەکەریا-ن، هێندە پیاهەڵدان و ستایش نین بۆ ئەو، بەڵام ئەوە مێژووەکەو ناتوانین وا بە ئاسانی لەبیری بکەین، دواتر ئەو لەهونەرەکەی بەردەوام بوو، تا ئێستاشی لەگەڵ دابێت بە بەرهەمی کەم، بەڵام بەکاری جوان چەند ساڵێک جارێک بەئەلبوومێک هونەری کوردیمان دەوڵەمەنتر دەکات و مشتێکی تر دەخاتە سەر خەرواری بەرهەمەکانی.
ئەوەی کە دەمەوێ تیشکی بخەمە سەر ئەو هەموو وتارو نووسین و قەسکردنە بێ بنەمایانەن کە لەچەند ساڵی رابردوودا لەسەر زەکەریا وتراون و نووسراون و تا ئێستاش بەردەوامە، بەبێ گوێدانە هیچ ئیتیکێکی رۆژنامەوانی و هیچ بەهایەکی کۆمەڵایەتی چەندین ناوو ناتۆرەی لێنراوەو قەسەی سەیری بۆ هەڵبەستراوە، بەڵام ئەو وەک بڕوا بەخۆبوونێک بەهونەرەکەیی و بەجەماوەرەکەشی هەرگیز ئەم شتانەی بەهەند وەرنەگرتوەو هیچ کاتێکیشی بۆ وەڵامدانەوەیان تەرخان نەکردووە، چونکە دڵنیایە لەوەی ئەم قسانە وەک بڵقی سەر ئاو وان و رەنگە هەر شایەنی گوێ لێگرتن و خوێندنەوەش نەبن.
سەرەتا باس لەئەرەبێسک و بەتورک بوونی هونەرەکەی دەکرا، بەڵام دوای بینیمان چۆن هونەرمەندانی تریش رێچکەی ئەویان گرت و بەهەمان ستایل کاریان کرد، ئەمەش ئەوەی دەرخست کە ئەوەی ئەو کردوویەتی، داهێنان بووە نەک بەتورک بوون و لاسایی کردنەوە، هەموومان گەواهی ئەو راستییەن کە کلیپەکانیشی بوونە هەوێنی ئەوەی کە ئیتر بۆ کلیپ واز لەناو باخ و ژێر دارەکان بهێنرێت و بەستایلێکی نوێوە کار لەکلیپ بکرێت، ماویەک باس لەوە دەکرا کە لەبەر بازرگانی وازی لەهونەر هێناوە، بەڵام ئەلبوومەکانی (تیلی ناز، گەنجی پیر، لاپەڕەی سپی) ئەم پڕوپاگەندانەشی بەدرۆخستەوە.
ئەگەر زەکەریا بازرگانیشی کردبێت ئەوا دەبێت هەموومان سوپاسی بکەین، چونکە کەس نییە کاتێک کە سەردانی هەولێر دەکات (ناز ستی) بەو هەموو جوانییەوە نەبینێت، لەسلێمانی شوقەکانی (پاک ستی) نەبینێت، ئەو لەجیاتی ئەوەی بازرگانی بەکاری نەشیاوەوە بکات هاتووە سیمای شارەکانمان بۆ جوان دەکات، ئایا ئەمە تاوانە یان جێگای دەستخۆشی؟، بۆ ئەبێ چاومان لەئاست ئەو کارانە هیچ نەبینێت لەجیاتی دەستخۆشی خەتێکی راست و چەپی بەسەردا بهێنین؟.
هونەرمەند زەکەریا کاتێک کە خێزانی هاوسەری پێکەوەنا لەجیاتی ئەوەی کەناڵەکان پیرۆزبایی لەهونەرمەند بکەن و هیوای ژیانێکی خۆشی بۆ بخوازن هەروەک ئەوەی رۆژانە دەبینین کە زۆر بەگرنگی و بایەخەوە هەواڵی ژنهێنان و شووکردنی چەندین هونەرمەندی بیانی و عەرەب و تورک و فارس لەو کەناڵانەی خۆمان بڵاو دەکرێتەوە، کەچی هاتوون تانەو تەشەری لێدەدەن و بەزانیاری بێ بنەما باسی دەکەن.
هەروەک ماوەیەکیشە دەبینین لەو گۆڤارو ماڵپەڕو بڵاوکراوانەدا بەشێوەیەکی بەرنامە دارێژو کار لەسەر کراو هەڵمەتێک لەسەر ئەو هونەرمەندە هەیەو بەشێوەیەکی زۆر نەشیاو هەواڵی سەیر سەیری بۆ دروستدەکرێت و باسی لێوەدەکرێت، من زۆرجار بەخوێندنەوەیان پێدەکەنم و بیر لەوە دەکەمەوە کە ئاخۆ ئەوانەی کە سەرقاڵی ئەم نووسینانەن بۆچی بەخۆیاندا ناچنەوەو بیر لەخۆیان ناکەنەوە، بەوەی کە بەراستی زەکەریا خاوەنی کەسایەتییەکی ئەوەندە گرنگە، کە رەنگە لەچاو ئەو هونەرمەندانەی تر کەمترین بەرهەمیشی هەبێت لەماوەی ئەو چەند ساڵەدا، بەڵام بەهۆی سەرکەوتوویی و ناوبانگی، هێندەی باس لەو دەکرێت هێندە ناوی ئەوانەی دیکە ناهێنرێت، ئەگەر زەکەریا وەکو هەر هونەرمەندێکی تر بووایە ئەوا بەدڵنیاییەوە کەس ناوی نەدەهێناو بەلای کەسیشەوە گرنگ نەدەبوو، بەڵام ئەوا گەورەیی و ناوبانگی ئەوە کە وایکردووە کاتێک هەواڵێک یان چالاکییەکی ئەو هەبێت هێندە بەپەلە بڵاوی دەکەنەوە وەک ئەوەی هەنگیان لەداردا دۆزیبێتەوە.
هەموومان دڵنیاین ئەوانەی کە ئەو بابەت و نووسینانە بڵاودەکەنەوە تەنیا بۆ پڕ فرۆشی بڵاوکراوەو گۆڤارەکان و سەردانی زیاتری ماڵپەڕەکانیانە، کە بەداخەوە بەهۆی ناراستی زانیارییەکانیان لەناو نووسینەکاندا زۆربەیان بەناوی خوازراوەوە ئەو بابەتانە بڵاودەکەنەوە نەک ناوی خۆیان، دڵنیاشین لەوەی کە زەکەریا هەرگیز لەهونەرکەی دانابڕێت و لەناو جەماوەرەکەشی هەمیشە لەریزی پێشەوەیە، ئەوانەی کە هەوڵی شاردنەوەی رووناکیشدەدەن و دەیانەوێت بەری رۆژ بەبێژینگ بگرن، ئەوا لەوەهمدا دەژین و هەوڵەکانیان تا بەر پێی خۆشیان بڕ ناکات.

 
ئه‌ده‌ب و هونه‌ر
وێنە
زانیاری ده‌رباره‌ی ئۆسکاری ئه‌مساڵ
ئه‌مساڵ یادی 85 ساڵه‌ی خه‌ڵاتی ئۆسکاره‌، که‌ خه‌ڵاتێکی جیهانیه‌ و هه‌موو ئه‌ستێره‌کان...
وێنە
ئه‌مشه‌و ئارگۆ خه‌ڵاتکرا
ئارگۆ Argo به‌رده‌وامه‌ له‌ بردنی خه‌ڵاته‌ جیهانیه‌کان، شه‌وی رابردوو به‌رواری 10...
وێنە
هونەرمەندی لاو شاکار ستار لە بەرهەمێکی نوێدا
  شاکار ستار گەنجێکی تازە پشکوتوی ناو باخچەی هونەری کوردیە، و ساڵی ١٩٩١ لەشاری سلێمانی لەدایک بوە، ساڵی...
وێنە
ژن بابه‌ته‌ یان ده‌قی شیعری؟!
  ژن بابه‌ته‌ یان ده‌قی شیعری؟! هێمن عومه‌ر خۆشناو به‌ درێژایی مێژووی ئه‌ده‌بیات و له‌...
وێنە
کورتەیەک لە ژیانی فرانسیس هۆدگس نوسەری باخچە نهێنیەکە
فرانسس هۆدگس بێرنێت لەساڵی 1849 لە مانشستەری ئینگلتەرا لەدایک بوە، لەتەمەنی چوار ساڵیدا باوکی مردوە، لەساڵی...
وێنە
سه‌گ وه‌ڕى و كاروان تیَپه‌ڕى
                                 ...
وێنە
ئەنجلینا جولی سەد هەزاردۆلاربە پەنابەرە سوراییەکان دەبەخشێت
ئەستێرەی هۆلیوود ئەنجلینا جولی بری سەد هەزار دۆلاری وەک یارمەتی بە پەنابەرە سوریاییەکان بەخشی بەپێی...
وێنە
بۆ کوردستان ئامادە نیە باوەش بۆ هونەر بکاتەوە؟!
جێگەی باسە کوردستان وەکو وڵاتێکی سەر بە ئێراق هەرچەندە کە لە بواری سیاسی و بوارەکانی تردا دواکەوتوە، هۆکاری...
وێنە
گەوهەری میوزیک یانی
گەوهەر و داهێنەر و ئاوازدانەر و خاوەن بەناوبانگ ترین گروپی میوزیک یانی لەدایک بوی چواردەی نۆڤێمبەری ١٩٥٤ لە...
وێنە
نوێترین کلیپی هونه‌رمه‌ند " که‌ژال ئاده‌می "
  له‌‌سه‌‌ر لێوی گوڵی ژین بزه‌‌ی سوبحی ئومێده وه‌‌ره ئه‌‌ی موتریبی دڵ...
وێنە
تیشكیَك له‌سه‌رئه‌لبومه‌كه‌ى خالید ڕه‌شیدو قسه‌یه‌كیش له‌باره‌ى ئه‌نفالى هونه‌رى كوردی
گۆران دوكانى جاریَكیتر ده‌نگیَكى خۆش, وه‌ك ده‌نگى پروشه‌ى باران و ده‌گیَكى جوان وه‌ك دیمه‌نى...
وێنە
شه‌و لاى (مه‌حوى) روانینیَكى ئیستیَتیكیانه‌ به‌شى دووه‌م و كۆتایى
هیَمن عومه‌ر خۆشناو (شه‌قلاَوه‌) گه‌ر فیراق ئاگر هه‌موو رۆژىَ له‌ جه‌رگى به‌رنه‌دا بۆ...
وێنە
ئه‌و هونه‌رمه‌نده‌ی جه‌سته‌ی ئافره‌ت ده‌کاته‌ تابلۆ ..
گه‌وره‌ هونه‌رمه‌ندی ئه‌مریکی "كريج تريسی " ته‌مه‌ن 44 ساڵ فلچه‌که‌ی هه‌میشه‌ ...
وێنە
ئەنجیلینا جولی غیرە دەکات
رۆژنامەی " كلوزير" لە کۆپیە فەرنسیەکەیدا ئاشکرای کرد کە ئەستێرەی هۆلیود " ئەنجیلینا جولی " هەستی بە...
وێنە
شه‌و لاى (مه‌حوى) روانینیَكى ئیستیَتیكیانه‌ به‌شى یه‌كه‌م
هیَمن عومه‌ر خۆشناو (شه‌قلاَوه‌) سه‌ره‌تا ئیستیَتیك و شیعر له‌ زۆر لاوه‌ سه‌رچاوه‌كانیان...
وێنە
راغب علامه‌ مۆبایله‌که‌ی لێدزرا
دوای ئه‌وه‌ی له‌گه‌ل براکه‌ی له‌ یه‌کێک له‌ چێشتخانه‌کانی شاری پاریسی پایته‌ختی ولاتی...
وێنە
ئه‌و وێنانه‌ی دنیای هونه‌ری وێنه‌گرتنیان هێنایه‌ پرسیار
وێنه‌گری به‌ناوبانگی جیهانی "مارك ماوسون " که‌ پسپۆره‌ له‌ وێنه‌گرتن له‌ ژێر ده‌ریا...
وێنە
ئه‌لیسا له‌ ریزی به‌هێزترین 100 ئافره‌ته‌کانی عه‌ره‌به‌
گۆرانیبێژی لوبنانی "ئه‌لیسا " دلخۆشه‌ به‌وه‌ی که‌ ناوی له‌و که‌سانه‌دا هه‌یه‌...
وێنە
فضل شاکر له‌ ترسی کوشتن راده‌کات
گۆرانیبێژی لوبنانی "فضل شاکر " ولاتی لوبنان جێده‌هێلێت و رووده‌کاته‌ ولاتی قه‌ته‌ر به‌پێی...

ناردنی بابه‌ت

sirwan@kurdzhin.net
یان
sozi@kurdzhin.net

میوان له‌سه‌رهێڵ

کوردژین میوان له‌سه‌رهێڵه