چۆن بزانین ته‌ندروستی ده‌رونیمان باش نیه‌ ......
دووشەممە, 13 شوبات 2012 17:26



پسپۆری ده‌رونی:  ته‌نیا به‌دره‌دین
گرفتی تاكه‌كانی كۆمه‌لگا ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ناتوانین هه‌ست به‌ ته‌ندروستی ده‌رونی خۆیان بكه‌ن ره‌نگه‌ ئه‌م هۆكاره‌ش بۆ نه‌بوونی پیَوره‌یَكی تایبه‌ت به‌ زانینی ته‌ندروستی ده‌رونی بیَت بۆیه‌ ئه‌گه‌ر پرسیار له‌ كه‌سیَك بكه‌ین و پیَی بلَیَن ته‌ندروستی ده‌رونیت چۆنه‌؟ ره‌نگه‌ به‌ ئاسانی وه‌لاممان بداته‌وه‌ بلیَت من له‌ رووی ده‌رونیه‌وه‌ هیچ گرفتیَكم نیه‌ ئه‌مه‌ش بۆئه‌وه‌ ده‌گه‌ریته‌وه‌ كه‌ پیَوه‌ریَكی تایبه‌ت نیه‌ به‌ ده‌ست نیشانكردنی ته‌ندروستی ده‌رونی وه‌كو ئه‌وه‌ پیَوه‌ره‌ی كه‌ ته‌ندروستی جه‌سته‌ی هه‌یه‌ بۆنمونه‌ پله‌ی گه‌رمی هه‌ركاتی له‌سنوری 36،6_37،2 بیَت ئاساییه‌، به‌لَام ئه‌گه‌ر له‌و سنوره‌ زیادی كرد یاخوت كه‌می كرد ئیَمه‌ ده‌توانین بلیَین كه‌ تای هه‌یه‌ یاخوت پله‌ی گه‌رمی له‌شی دابه‌زیوه‌ به‌لَام له‌ ته‌ندروستی ده‌رونی  پیَوه‌ریَكی به‌م شیَوه‌یه‌مان نیه‌ به‌لام ئه‌مه‌ ئه‌وه‌ ناگه‌ینی ئیمه‌ ناتوانین بزانین چ ده‌رونیَك ته‌ندروسته‌ و ته‌ندروستی باشه‌ له‌ زانستی سایكۆلۆژیدا هه‌ركاتیَك تاك هه‌ستی به‌ پشوودان و به‌خیتاری نه‌كرد ئه‌مه‌ مانای وایه‌ ته‌ندروستی ده‌رونی باش نیه‌ بۆیه‌ لیَره‌دا پیَوه‌ریَك هه‌یه‌ بۆ ده‌ست نیشانكردنی ته‌ندروستی ده‌رونی باش ئه‌ویش هه‌ست كردنه‌  به‌ به‌ پشوودان و به‌خیتاری .سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ی جه‌سته‌و ده‌رون په‌یوه‌ندیه‌كی پته‌و هه‌یه‌ له‌ نیَوانیان بۆیه‌ ده‌بینین خراپ بوونی ته‌ندروستی ده‌رونی كاریگه‌ری دروست ده‌كات بۆئه‌وه‌ی تاك توشی نه‌خۆشی جه‌سته‌ی بیَت یان هه‌ست به‌ئازاری جه‌سته‌ی بكات وه‌ به‌ پیَچه‌وانه‌شه‌وه‌ جه‌سته‌ش راسته‌وخۆ په‌یوه‌ندی به‌ ده‌رونه‌وه‌ هه‌یه‌ هه‌ندیك جار ئه‌وكه‌سانه‌ی ته‌ندروستی ده‌رونیان باش نیه‌ واهه‌ست ده‌كه‌ن نه‌خۆشن و سه‌ردانی پزیشك ده‌كه‌ن دوای ئه‌وه‌ی هه‌موو پشكنینه‌كانیان بۆ ده‌كریَت سه‌ره‌نجام ده‌رده‌كه‌ویت كه‌ هیچ كیَشه‌یه‌كی جه‌سته‌یان نیه‌  واتا نه‌خۆشی جه‌سته‌یان نیه‌، به‌لام له‌رووی ده‌رونیه‌وه‌ كیَشه‌ یان هه‌یه‌و وه‌ هه‌ست به‌ پشوودان و به‌خیتاری ناكه‌ن و به‌لَكو وا هه‌ست ده‌كه‌ن كه‌ ئازاریَك هه‌یه‌ له‌ جه‌سته‌یان و بیزاریان ده‌كات . به‌هه‌رحال ئه‌وه‌ی ئیَمه‌ ده‌مانه‌ویت باسی بكه‌یت چۆن بزانیین ته‌ندروستی ده‌رونیمان باشه‌ به‌لام ده‌بیَت له‌بیر نه‌كه‌ین زۆریَك له‌وانه‌ی كه‌ ته‌ندروستی ده‌رونیان باش نیه‌ ره‌نگه‌ هیچ نیشانه‌یه‌كیان لیَ وه‌ده‌رنه‌كه‌ویَت وه‌كو نیشانه‌كانی نه‌خۆشیه‌ ده‌رونیه‌كان بۆیه‌ ناكریَت هه‌ركه‌سیَك نه‌خۆشی ده‌رونی نه‌بوو یاخوت جه‌سته‌ی نه‌بوو بلیَن ته‌ندروستی ده‌رونی باشه‌ ئه‌وانه‌ی كه‌ ته‌ندروستی ده‌رونیان باشه‌ نیه‌ خۆیان له‌م خالانه‌ ده‌بینه‌وه‌:

*توانای گونجانی كۆمه‌لایه‌تیان نیه‌  زۆر كه‌م هه‌ولَی تیَكه‌لاو بوون ده‌ده‌ن به‌ پاساوی ئه‌وه‌ به‌ قه‌لَه‌ پالَغی دلَیان توندده‌بیت بۆیه‌ زیاترین كات هه‌ولَ ده‌ده‌ن  به‌ته‌نیا بن و تیَكه‌ل به‌ ده‌وروبه‌ر نه‌بن زیاترین كات گۆشه‌گیرن.
* له‌رووی ئه‌نجامدانی چالاكیه‌وه‌ بی ئیراده‌ن و كارو باره‌كانی رۆژانه‌یان ئه‌نجام ناده‌ن به‌ پاساوی ئه‌وه‌ بی تاقه‌تن یاخوت نه‌خۆشن یان چیژ له‌ پشت گوی خستنی كاره‌كان وه‌رده‌گرن یان ئه‌وكاره‌ شایه‌نی ئه‌وان نیه‌ ئه‌وان باشترو به‌ریَزترن له‌ وكاره‌.
* له‌رووی ده‌رونیه‌وه‌ هه‌ست به‌پشوودان ناكه‌ن به‌رده‌وام واهه‌ست ده‌كه‌ن كه‌ ماندوون و بیَزارن و بی تاقه‌تن و سه‌رقالن ..
*زۆركه‌م چیژ له‌ دیمه‌نه‌ جوانه‌كانی سروشت و رووداوه‌ خۆشه‌كان وه‌رده‌گرن  زۆر دره‌نگ به‌رووداوه‌كان به‌خته‌وه‌رده‌بن و دلخۆش ده‌بن
*له‌ كاتی ره‌فتاركردن و قسه‌كردن دژه‌ كۆمه‌لگان و پیچه‌وانه‌ی كۆمه‌لگان به‌رده‌وام ره‌خنه‌ له‌ كۆمه‌لگا ده‌گرن به‌ پاساوی ئه‌وه‌ی كه‌ كۆمه‌لگا داوكه‌وتوه‌ تاكه‌كانی شایه‌نی ئه‌وه‌نین تیَكه‌لی ببن
* به‌رده‌وام به‌ گلیه‌یین له‌ هه‌موو كاریَدا قسه‌ی خۆیان  هه‌یه‌ بۆ گلیه‌ی كردن به‌ره‌شبینی ده‌رواننه‌ داهاتوو باوه‌ریان به‌رووداوه‌كان نیه‌ كه‌ له‌داهاتوو باشترببن.
*كه‌سایه‌تیه‌كی دوو فاقیه‌یان هه‌یه‌ له‌گه‌ل خودی خۆیان  ئه‌وانه‌ی له‌باره‌ی كه‌سایه‌تی خۆیانه‌وه‌ باسی ده‌كه‌ن راسته‌وخۆ پیَچه‌وانه‌ی خودی خۆیانه‌ ناخیان له‌گه‌ل سلوكیان جیاوازه‌وه‌ كه‌سایه‌تیه‌كی ده‌مامكدارن.
*توانی پاراستنی هاوسه‌نگی ده‌رونیان نیه‌ خودی خۆیان پشت گوی ده‌خه‌ن به‌ تایبه‌تی كاتیَك توشی كیشه‌یه‌كی ده‌رونی ده‌بن هه‌ولَی چاره‌سه‌ركردنی ناده‌ن و كیشه‌كان به‌ هه‌لَپه‌سیرداروی ده‌هیَلنه‌وه‌ به‌ پاساوی ئه‌وه‌ی ئه‌وان به‌هیزترن له‌ كیشه‌كان .
له‌رووی هه‌لچونه‌یه‌وه‌ جیگیرنین  زۆر زوو توره‌ده‌بن  كات]ك توره‌ ده‌بن هه‌ستی تۆله‌ سه‌ندنه‌وه‌ له‌ناخیان دروست ده‌بیَت.
* حه‌ز به‌جه‌نگی ده‌رونی ده‌كه‌ن  به‌رده‌وام له‌ ریگه‌ی جه‌نگی ده‌رونیه‌وه‌ ئازاری به‌رامبه‌ره‌كه‌یان ده‌ده‌ن.
*چیژ له‌ ئازاردانی ده‌رونی خۆشه‌ویسته‌كانیان وه‌رده‌گرن له‌گه‌ل ئه‌وه‌شدا وانیشانده‌ده‌ن كه‌ ئه‌وان له‌ریزی پیَشه‌وه‌ن بۆ گرینگی دان به‌ خۆشه‌ویستانیان.
*كاتیك كه‌نه‌خۆش ده‌كه‌ون گرینگی به‌ ته‌ندروستی جه‌سته‌یان ناده‌ن و ناچنه‌ لای بزیشك چونكه‌ پیَیان وایه‌ ئه‌مه‌ نه‌خۆشیه‌كی كاتیه‌و پاش ماوه‌یه‌كی تر چاره‌سه‌ر ده‌بیت وه‌ پزیشه‌كه‌كانیش ناتوانن چاره‌سه‌ربكه‌ن.
*هه‌میشه‌ له‌كاتی گفتوكردندا به‌ چاوریَكی كه‌م ریَزه‌وه‌ سه‌یری به‌رامبه‌ریان ده‌كه‌ن پیَیان وایه‌ ئه‌و زانیاریانه‌ گرینگ نیه‌ بزانن و پیَویستیان پی نابیَت . وه‌ هه‌رزانیاریه‌ك له‌ده‌روه‌ی عه‌قلی وان بیَت قبول كراونیه‌.
*هه‌میشه‌ ئه‌وانه‌ی ته‌ندروستی ده‌رونیان باش نیه‌ به‌ یه‌ك شته‌وه‌خوو ده‌گرن و ئالووده‌ی ده‌بن و ناتوانن وازی لیَ بهیَنن نمونه‌ ئالووده‌بوون به‌ سه‌یركردنی فلمه‌ سیكسیه‌كان و یان ئالووده‌بوونه‌ به‌ مادده‌ هۆشبه‌ركان و یان خواردنه‌وه‌كان وه‌ ته‌نانه‌ت له‌رووی سلوكیه‌وه‌ش خو به‌كۆمه‌لیَك سلوك ده‌گرن ناتوانن وازی لی بینن و وه‌ پیَشیان وایه‌ ئه‌و سلوكانه‌ی كه‌ده‌یكه‌ن ئاسایین به‌لام چونكه‌ كۆمه‌لگا داواكه‌وتوه‌ لیَیان قبول ناكات.
له‌رووی بیركردنه‌وه‌ به‌رده‌وام له‌ ژیر كاریگه‌ری كه‌سیَكن و له‌وباره‌ قورسه‌ ناینه‌ ده‌روه‌ هه‌موو ئایدیاكان ره‌تده‌كه‌نه‌وه‌ جگه‌ له‌ ئایدیای خۆیان نه‌بیَت به‌رده‌وام حه‌ز به‌ ره‌تكردنه‌وه‌ بیركردنه‌وه‌ جیاوازه‌كانی كۆمه‌لگا ده‌كه‌ن.





 
ده‌رونناسی
وێنە
خۆشبه‌ختی‌ و به‌دبه‌ختی‌
خۆشبه‌ختی‌ ئاسووده‌ی‌ و ئارامی‌ دڵ و ده‌روونی‌ مرۆڤه‌كانه‌كانه‌ وه‌...
وێنە
فۆبیابوون لە مندا
بەدەر لە سروشتەكانی ژیان، هەمیشە سروشتێكیتر خۆی حەشارداوە، سروشتێك كە لای ئێمە سروشت نییە، بەڵام لە ئەنجامی...
وێنە
ژیانی به‌ته‌نیا ده‌بێته‌ هۆی زیادبوونی خه‌مۆکی
توێژینه‌وه‌یه‌کی نوێی زانستی ئه‌وه‌ی ده‌رخستووه‌ که‌ ئه‌و که‌سانه‌ی به‌...
وێنە
نه‌خۆشی شیزۆفرینیا یان جنۆكه‌ چوونه‌ له‌ش........
پسپۆری ده‌رونی: ته‌نیا به‌دره‌دین هه‌موومان ئه‌وه‌ ده‌زانین توش بوون به‌نه‌خۆشی...
وێنە
نهێنیەکانی زمانی جەستە
بۆ جەستە زمانێکی تایبەتی هەیە ، کەدەربڕی بیرو ڕاو نیازو حەزەکانی زۆر جار کەسایەتی کەسەکانە ، مرۆف ئەتوانێت...
وێنە
توندو تیژی به‌رامبه‌ر به‌ منال و کارگه‌ری خراپ
توێژینه‌وه‌یه‌کی نوێی ده‌روونی له‌ ولاتی سویسرا ئه‌وه‌ی ده‌رخستووه‌ که‌ ...
وێنە
کەنایزمەی ئایین و کاریگەری دەرونی لەسەر تاک
مرۆڤ کائێکی بایلۆجی کۆملایەتیە هەموو ئەوشتانەی لەدەوروبەری هەیە کاریگەری لەسەر دروست دەکەنو ئاراستەی دەکەن...
وێنە
ڕاهێنان له‌سه‌ر هه‌ناسه‌دانی قووڵ بکه‌
باوه‌ڕ به‌خۆبوونت تاڕاده‌یه‌کی زۆر په‌یوه‌ندی هه‌یه‌ به‌هه‌ستی تۆوه‌...
وێنە
به‌یوه‌ندی ده‌روناسی كۆمه‌لایه‌تی به‌ زانسه‌ته‌كۆمه‌لایه‌تیه‌كانی تره‌وه‌
•     زانستە ڕەفتارییەكان: ( ڕالف لینتۆن) دەڵێت: ( هەتا ئێستا عادەتمان ئەوە بووە كە ( كولتور ) بە...
وێنە
دەروونناسی كۆمەڵایەتی جية؟
دەكرێ بڵێین كە دەروونناسی كۆمەڵایەتی بریتی یە لە تێكەڵكێش كردنی دوو زانستی ( دەروونناسی+ كۆمەڵناسی )...
وێنە
زوو له‌ خه‌و هه‌ڵسان له‌ بیانیان یارمه‌تی حاله‌تی ده‌روونی مرۆڤ ئه‌کات
کومه‌لێک له‌ پسپۆران له‌ زانکۆی رۆماهتونی بریتانی گیشتنه‌ ئه‌وه‌ی که‌ زوو له‌ خه‌و...
وێنە
بیر له‌باوه‌ڕ به‌خۆبون بکه‌ره‌وه‌
وتم که‌ بیرکردنه‌وه‌ هۆی ڕاکێشان و سازاندی. له‌بنه‌ڕه‌تدا بیری تۆ تایبه‌ت مه‌ندی...
وێنە
ئه‌نجامدانی یاری کۆمپیوته‌ری به‌ شه‌وان مرۆڤ توشی خه‌مۆکی ده‌کات
توێژینه‌وه‌یه‌کی ده‌رووناسی  ئه‌وه‌ی ده‌رخستووه‌ که‌ ئه‌نجامدانی یاری به‌...
وێنە
ڕێڕه‌وی سه‌رکه‌وتن بۆ کارکردن له‌وانی تر
ـ ئامانجت له‌ژیاندا بوردی دیاریبکه‌ دواتر کاربکه‌ بۆ به‌دیهێنانی . ـ تواناو به‌هره‌...
وێنە
كۆمەڵناسی لادێیی
كۆمەڵناسی لادێیی: لقێكە لە لقەكانی كۆمەڵناسی گشتی كە باس لە دیاردە كۆمەڵایەتی و ئابوری و سیاسی یەكانی ...
وێنە
بۆ بەختەوەر بوونت پێنج شت بکوژە!
یەکەم: بێ کاری و تەنهایی کاتێک مرۆڤ تەنها و بێ کار ئەبێت هزر و بیری ئاڵۆز دەبێ و کارەکانی لێ تێکەڵ دەبن و...
وێنە
شه‌قام منداڵ په‌روه‌رده‌بكات یاخوت خۆمان په‌روه‌رده‌ی بكه‌ین
په‌روه‌رده‌كردنی منداڵ ئه‌ركێكی قورسه‌ ئه‌گه‌ر بێت و به‌ووردی بروانینه‌سایكولوژیای...
وێنە
خوێندنەوەی پەرتوک مرۆڤ دووردەخاتەوە لە خەمۆکی و دوودڵی
توێژینەوەیەکی نوێی ئەمەریکی ئەوەی دەرخست کە خوێندنەوەی پەرتوک کاریگەری باشی دەبێت بۆ دوورخستنەوەی مرۆڤ لە...
وێنە
رووبەرووبوونەوە لەگەل ترس
کاتێ کونترولکردنی ترس کێشە بۆ مرۆڤ پەیدا دەکات پێویستە مرۆڤ سێ رێکا بە کار بھێنێت بۆ خو دوور خستنەوە لە ترس...

ناردنی بابه‌ت

sirwan@kurdzhin.net
یان
sozi@kurdzhin.net

میوان له‌سه‌رهێڵ

کوردژین میوان له‌سه‌رهێڵه