.
1- بەڕێوەبەری یانە Hemn Zanko لە کوردستان بە ئمێڵی ( hemn_kurdzhin@yahoo.com ) ..
ژمارەی مۆبایل ( 07812539505 ) .
2- بهڕێوهبهری گشتی ( ReKaN ) له ئهوروپا به ئیمێڵی ( Rekan_uk@hotmail.com ) ، ژماره تهلهفوونی( 00447754007706) .






بابهته گرنگهکانی بهکارهێنانی یانه









سلاو هاورييان
زؤر بيويستم به رابؤرتيكه سه باره ت به نه خؤشي ( Anthrax) بة زمانى كــــــــــــوردى
كــــه س ئه توانى يارمه تيم بات؟
زؤؤؤؤؤر سوبــــــاس

لهسهر هێڵ نییه





Barezm am babata danrawa la bashy tandrwsty w komal Lalayan (marewan zangana) amash babatakaya :
ئەنتراكس (Anthrax)
نووسینی د.رێباز تاهر عمر
نەخۆشیەكە لە ئاژەڵەوە بۆ مرۆڤ دەگوازرێتەوە. ئەنتراكس لە مرۆڤدا سێ جۆری هەیە؛ ئەنتراكسی پێست، كۆئەندامی هەرس و كۆئەندامی هەناسەدان.
ئەنتراكسی پێست لە هەموویان باوترە بەڵام ئەنتراكسی رێڕەوەكانی هەناسەدان ترسناكترین جۆرە.
هۆی توشبوون بەم نەخۆشیە بەكتریایكە پێی دەگوترێت چیلكەی ئەنتراكس (Bacillus anthracis) كە توانای دروست كردنی سپۆر و ماددەی ژەهراوی هەیە.
نەخۆشی ئەنتراكس نەخۆشیەكی پیشەیی یە واتا ئەو كەسانەی كە خاوەن چەند پیشەیەكی تایبەتن زیاتر تووشی ئەم نەخۆشیە دەبن، ئەمانەش ئەو كەسانە دەگرێتەوە كە بە هۆی پیشەكانیانەوە نزیكن لە ئاژەڵ و بەروبووم یان دەرهاوێشتەكانی ئاژەڵەوە بۆ نموونە شوان، بێری، دكتۆر و كارماندانی ڤێتەرنەری، كارماندانی تاقیگە، قەساب ....
مرۆڤی ئاسایی هەندێك جار نەخۆشیەكە لەمانەوە وەردەگرێت.
هەندێك جار ئەنتراكس لە شەڕی تیرۆردا بەكاردێت و دەرئەنجامێكی كوشندەی دەبێ وەك ئەوەی بینیمان لە ئەمەریكا و چەند وڵاتێكی تر پاش رووداوی 11/9 ئەم جۆرە كردەوانە پێیان دەگوترێت تیرۆری بایۆلۆجی (Bioterrorism).
گواستنەوە:
ئەنتراكسی پێست و كۆئەندامی هەرس لە ئاژەڵەوە بۆ مرۆڤ دەگوازرێتەوە، بەڵام ئەنتراكسی كۆئەندامەی هەناسەدان لە رێگای ئاژەڵەوە یان مرۆڤ بۆ مرۆڤ دەگوازرێتەوە.
ماوەی هەڵهاتن: 2-5 رۆژە.
نیشانەكان:
• ئەنتراكسی پێست؛ سەرەتا وەك زیبكەیەك دەست پێ دەكات، پاشان شلەیەكی خوێناوی تێ دەكەوێ و لە دوایدا دەبێتە برینێكی رەشی بێ ئازار لە گەڵ هەڵئاوسانی لیمفە گرێكان. هەندێك جار نەخۆش زیاتر لە برینێكی دەبێت.
• ئەنتراكسی كۆئەندامی هەرس بریندار بوونی دەم و گەروو، سك چوون و رشانەوە كە هەندێك جار خوێناویە.
ئەنتراكسی سی یەكان؛ سەرەتا وەكو هەڵامەت دەسپێدەكات (تا، ژانە سەر، كۆكە، ئازاری ماسولكەكان) و پاشان دەگاتە هەناسە تەنگی و شۆك و مردن.
رێژەی مردن:
ئەگەر نەخۆش چارەسەری تەواو بە رێك و پێكی وەربگرێت ئەوا رێژەی مردن لە ئەنتراكسی پێست
دەگمەنە بەڵام لە حاڵەتی وەرنەگرتنی دەرمان ئەم رێژەیە بەرز دەبێتەوە بۆ 20%.
لە ئەنتراكسی سی یەكان رێژەی مردن دەگاتە 90% و لە ئەنتراكسی كۆئەندامی هەرس رێژەی مردن بەرزە.
چارەسەركردن: بە بەكارهێنانی دژە زیندەگی تایبەت بۆ ماوەی دوو مانگ.
خۆپاراستن:
بۆ خۆپاراستن لەم نەخۆشیە هەماهەنگی زۆر پێویستە لە نێوان كەرتی تەندروستی و تەندروستی ڤێتەرنەری و هاوڵاتیان.
* ئاستی ڤێتەرنەری: ئاژەڵەكان دەبێت بە پێكوتەی تایبەت بكوترێن و ئاژەڵە توشبووەكان سەرببردرێن و بە شێوەیەكی دروست لە خاك بنێژرێن.
* ئاستی هاوڵاتیان: هاوڵاتی دەبێت زوو سەردانی بنكەی تەندروستی بكات لە كاتی دەركەوتنی ئەو نیشانانەی كە جێگەی گومانن. هاوڵاتی دەبێت دووركەوێتەوە لە خواردنی ماست و پەنیر و گۆشت كە گومانی تێدابێت بە تایبەتی ئەگەر گۆشت مۆری كوشتارگەی پێوە نەبوو. لە كاتی مەڕ دۆشین وا باشا دەستكێش بەكاربهێنرێ.
* ئاستی تەندروستی: ئەو كەسانەی كە خاوەن پیشەی مەترسیدارن پێوستە پێكوتە وەربگرن و كەرەستەی خۆپاراستن بەكاربهێنن وەك دەمامك و پەنجەوانە.
بڵاوكردنەوەی هۆشیاری تەندروستی لە رێگای میدیا و رۆژنامەكانەوە سەبارەت بە جۆر و گواستنەوە و خۆپاراستن لەم نەخۆشیە.
پشكنینی ورد بكرێت بۆ بەروبوومە ئاژەڵیەكان بۆ دڵنیابوون لە شایستەیی و گونجاوییان بۆ خواردنی مرۆڤ وەك ماست، پەنیر و گۆشت.
ئاڵۆزیەكان: ژەهراوی بوونی خوێن بە بەكتریا، شۆك و مردن.

Thereare many starts..but the moon is you..There are many friend
but the best is you..to forget me!
it is up to you.
to forget you.i'll never do
لهسهر هێڵ نییه