.
1- بەڕێوەبەری یانە Hemn Zanko لە کوردستان بە ئمێڵی ( hemn_kurdzhin@yahoo.com ) ..
ژمارەی مۆبایل ( 07812539505 ) .
2- بهڕێوهبهری گشتی ( ReKaN ) له ئهوروپا به ئیمێڵی ( Rekan_uk@hotmail.com ) ، ژماره تهلهفوونی( 00447754007706) .






بابهته گرنگهکانی بهکارهێنانی یانه











slaw hawreyan mawayaka bahoy wanakanmawa nahatoomata yana ja esta agar har barezeky yana atwane raportekm dawe lasar {yakek lakishwarakany jihan}ja agar har barezek btwanet lasar harkamek lakishwarakan bom paida bkat zorrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr supasy akam u rezy taibaty haya ro7akammmmmmmmmm
لهسهر هێڵ نییه






لهسهر هێڵ نییه





zor supas hawere gyan hewadarm har sarkautu bit
لهسهر هێڵ نییه



برا يان بئويستم بةزانيارية دةر بارةى سودةكانى انترنئت ئةكةر بكرئ ولامم بةنةوة مةمنونتانم
لهسهر هێڵ نییه



کورته باسێکی فهلهکی لهسهر کیشوهری ئاسیا:
له رۆژههڵاتهوه دهکهوێته سهر ئۆقیانووسی مهنگ ( هادی ) ژمارهیهکی زۆر دوورگهو نیوه دوورگهی ههیه وهکو ( ژاپۆن- لیپین- ئهندهلوسیا - تایوان - ...هتد ) له باکوورشهوه دهکهوێته سهر ئۆقیانووسی بهستهڵهکی باکوور ،له ڕۆژئاوا دا زنجیره چیاکانی ئۆراڵ له کیشوهری ئهوروپای جودا دهکاتهوه،رۆژههڵاتی دهریای ناوهراست و دهریای سوور وه رۆژئاوای دهریای عهرهبی له کیشوهری ئهفریقای جودا دهکاتهوه ،له باشووریشهوه دهکهوێته سهر ئۆقیانووسی هیندی و له هیندستان و پاکستان .. کیشوهرهکه له باشووردا دهکهوێته سهر هێڵی ( 10 )پله و لهباکوور ( 78) پله هێلهکانی پانی ، ههروهها له رۆژههڵات دهکهوێته نێوان ههردووو هێڵی درێژی ( 30 - 190 ) پله .ههر وهکو لای ههمووان ئاشکرایه کیشوهری ئاسیا له گشت کیشوهرهکانی تر گوهرهتره له رووی قهبارهوه که ( 44،8 ملێون کم2) ،ههر ئهم رووبهره فراوانهشیهتی بۆته هۆی جۆراو جۆری باری سروشتی ...
سیفهته گشتیهکانی کیشوهری ئاسیا :
1- کیشوهری ئاسیا له گشت کیشوهرهکانی تر گهوره تره ههمووشی دهکهوێته بهشی باکووری هێڵی یهکسانیهوه ، بهڵام دوورگهکانی باشوور وهک ( بورلینوم – سلیبس – سۆمهتره ) هێڵی یهکسانی به ناوهراستیان دا تێپهر دهکات ، ژمارهیهکی زۆریش له دوورگهکانی وهکو ( جاوه- تیموور- فلۆراس ) دهکهونه باشووری هێڵی یهکسانهوه .
2- له ههموو لایهکهوه دهگات به ناوچهکانی جیهان له رێگای ئۆقیانووس و دهیاکانهوه جگه له لای رۆژئاوای نهبێت که به رێگای چیاکانی ئۆراڵ به ئهوروپا دهگات که زۆربهی جوگرافی ناسان به بهربهستی سروشتی دانانێن..
3- له کیشوهری ئاسیا دا جیاوازیهکی زۆر گهوره ههیه له چری دانیشتوان دا که چری دانیشتوانی له ههموو ناوچيکانی تری زهوی زیاتره ، بهتایبهتیش له ناوچهکانی دۆڵی رووبارهکان دا وه له باشووری رۆژههڵاتی و ئهو ناوچانهی که ئاوێکی زۆرو خاکێکی بهپیتیان ههیه .
4- به کیشوهری ئاسیا دهڵێن کیشوهری پێچهوانهکان له رووی بارودۆخی سروشتی و ئادهمی یهوه . بهرزترین لوتکه چیای جیهان لهسهر زنجیره چیاکانی هیمالایهیه که لوتکهی ( ئهڤهرێسته ) وه تهخترین ناوچهی کیشوهرهکهش وهک چاڵاییهکانی ئوردن . له بارهی ئاووههواشهوه ساردترین ناوچهکانی جیهان کهوتۆته باکووری کیشوهرهکه لهگهڵ دهرکهوتنی ناوچهیهکی گهرم و باراناوی به درێژایی چوار وهرزی ساڵ وهکو ناوچهکانی هێڵی یهکسانی، ههروهها له رووی رووهکی سروشتیهوه له دارستانه چڕوپڕهکان بۆ ناوچهی ووشک و بێ رووهک.
5- له کیشوهری ئاسیا دا جیاوازیهکی زۆری شارستانیهتی مرۆڤایهتی بهدی دهکرێت. زیاتر له ههموو کیشوهرهکانی تری جیهان ئهمهش چ له بواری کۆمهڵایهتی و ئایینی و زمانهوانی بێت یان له بارهی سروشتی دا وهکو خاک یان له بارهی بهرزو نزمی رووی ههواوه بێت. له باشووری رۆژئاوای دا نهتهوهکانی وهکو ( کورد- عهرهب – تورک – فارس ) بهربڵاون لهگهڵ کهمایهتیهکانی تری وهکو ( ئهرمهن – ئهزهری ) ههروهها له هیندو پاکستان دا کۆمهڵه مرۆڤێکی تری جیاواز له رووی روخسارهوه وهکو ( بهنجانی – سیخ – بهنفالی - مهغۆلی ) له صین و رۆژههڵاتی ئاسیا دا بڵاون ،ههروهها له رووی ئایینشهوه جیاوازیهکی بهچاو ههیه وهکو ( ئایینی پیرۆزی ئیسلام ) که له ناوچهکانی باشووری رۆژههڵات و باشووری رۆژئاوای کیشوهرهکه نیشته جێن ، که ( 20% ) ژمارهی دانیشتوانی ئاسیا پێک دههێنن ههروهها له پاکستان و ئهندهلوسیا . وه ئایینی مووسیهکان له باشووری رۆژههڵاتی کیشوهرهکه بڵاوه، ههر یهک له (بۆرما – تایلهند – ژاپۆن – صین – کۆریای باکوورو باشوور ) ههروهها ئایینی مسیحی له ناوچهکانی رۆژئاوای باشووری کیشوهرهکه بڵاون .
ڕوالهتهکانی بهرزونزمی:
رووی زهوی کیشوهری ئاسیا روڵهتێکی جیاواز و جۆراوجۆری لێ دهردهکهوێت ئهمهش دهگهرێتهوه به فراوانی رووبهرهکهی لهلایهک وه مێژووی جیلۆجی کۆن لهلایهکی ترهوه، گرێ ی چیای بنچینهیی لێ دهردهکهوێت ، چهند زنجیره چیایهکی لێ جیادهبێتهوه ، ههرچهنده ئهو گهروانهی دهکهونه نێوان ئهم چیایانهوه لهگهڵ ئهوهی فراوانیان له چهند کیلۆمهترێک تێناپهرێت بهڵام لهگهڵ شاخهکان دا بوونهته هۆی دابرانی دهشتهکانی ناوهوه لهیهکتر ، وه بهرزاییهکانی جۆراوجۆرن وهکو زنجیره چیایه چهماوهییهکان و کێوو پارچه تاوێری کۆن وهکو نیمچه دوورگهی عهرهبی و بانی ( دکن ) و پارچهکانی تر له سیبریاو باکووری ئاسیا .
1- زنجیره چیاکان :
چهند زنجیره چیایهکی چهماوه کیشوهری ئاسیا له گرێی چیاکان جیادهکهنهوهو بانهچهماوهییهکان چهماوهی نوێ دهکهنه نێوان خۆیانهوه ،گرێی ئهرمینا له رۆژههڵاتی تورکیا وه زنجیره چیای ( بۆنتسی ) لێ جیادهبێتهوه بهرهو رۆژئاوا درێژ دهبێتهوه به درێژایی دهریای رهش له باکووری تورکیا ، وه زنجیره چیاکانی ( طورۆس ) به درێژایی کهنارهکانی دهریای ناوهراست درێژ دهبنهوه له باشووری تورکیا چیاکانی عێراق و شامی لێ جیا دهبنهوه .
بانی ئهنادۆڵ که دهکهوێته نێوان ههردوو زنجیرهکهوه ، زنجیرهی چیاکانی ( یۆرزش ) لێی جیادهبێتهوه بهرهو رۆژههڵات ، ههروهها چیاکانی ( هیندکۆش ) له گرێی ئهرمینا جیادهبێتهوه .
وه زنجیره چیاکانی ( قهوقاز )له باکوری هاوتهریبێتی ، بهڵام زنجیره چیاکانی ( زاگرۆس- کوردستان ) له رۆژئاواو له باشوور دادرێژدهبنهوه و بانی ئێران دهکهوێته نێوانیان وه ئهم زنجیره چیایانه به گشتی له باکووری رۆژئاوای و باشووری دا بهیهک دهگهن.
گرێی ( بامیر ) زۆر جار پێی دهگوترێت ( صقف العالم ) که بهرزاییهکهی ( 12000 پێیه ) له رۆژههڵاتی گرێکه ( 14 ) زنجیره چیای سهرهکی لێ جیادهبێتهوه وهکو ( هیمالایه - کراکۆرم- کۆنلی - تاین - ...هتد ) له باکوورهوه درێژ دهبێتهوه وهسنوری دهرهوهی بانی ( تبت) ی بهناوبانگ پێک دههێنێت.
له رۆژههڵاتی بانی ( تبت ) گرێی چیای سێیهم دهردهکهوێت لهو شوێنهوه که چیاکانی ( هیمالایه و کۆنلن ) لێ نزیک دهبێتهوه، وه چهند بهشێک له چیاکانی ( هیمالایه ) بهرهو باشووری رۆژههڵاتی ئاسیا درێژ دهبێتهوه له دوورگهکانی هیندی رۆژههڵات دا دهبینرێت وه بهشێکی تری بهرهو رۆژههڵات درێژ دهبنهوه و بهشێکی تری له باشووری صین دهبینرێت ، وه بهرهو باکووری رۆژههڵات درێژ دهبنهوه..
هيوادارم سودى هةبيت......
لهسهر هێڵ نییه